Lê Thanh Bình - nguyên chính trị viên Đại đội 13
Tháng 4 năm 1965, khi những chiến công vang dội của
quân và dân miền Nam và những trận trừng trị máy bay giặc Mỹ của quân và dân miền
Bắc giục giã bước chân những đoàn quân xông ra tiền tuyến với khí thế cách mạng
"xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" thì cũng là lúc Tiểu đoàn 77
được lệnh rời khỏi tổng trạm thông tin cũ, chuyển toàn bộ cơ sở đến địa điểm mới,
xây dựng tổng trạm thông tin dã chiến. Những bàn tay báo vụ vốn quen với chiếc
maníp và giấy bút, nay hăng hái cầm cuốc, xẻng, xà beng bổ vào đồi đất đá ong,
đào hầm đặt máy, đào hào đặt cáp, đào hào giao thông nối liền các bộ phận trong
khu vực tổng trạm. Công việc rất khẩn trương, chỉ trong thời gian ngắn, những
bàn tay báo vụ ấy đã đào đắp được 5.730 mét khối đất đá, hàng nghìn mét hào
giao thông, làm 2.900 mét vuông nhà ở. Nắng vùng đồi trọc như đổ lửa bỏng rát:
về chiều, chỉ một đám mây phớt đen mỏng nhẹ lơ lửng trên đỉnh núi cao... thế là
một trận mưa ào ào đổ xuống, với gió xoáy, với sấm chớp chằng chịt dữ dội. Lán
mới dựng - sụp đổ; hầm mới đào - ngập bùn nước... Có chiến sĩ đang chăm chú đeo
ống nghe nhận điện, sét đánh vào hệ thống ăngten làm tai rỉ máu tươi, ngất đi,
nhưng khi tỉnh lại vẫn không chịu rời buồng thu. Mưa bão làm đứt ăngten, thế là
mặc cho đêm tối, sấm chớp gào thét, cán bộ, chiến sĩ Trạm phát đã lao ra leo
lên đỉnh cột cao căng dây, níu cột giữ cho mạch máu thông tin thông suốt.
Cột ăngten phải dựng có độ cao đúng yêu cầu kỹ thuật,
nhưng lại phải xen kẽ tự nhiên trong những vườn cây có sẵn, rồi trồng thêm cây,
chăm bón cho dây leo um tùm lên những cột sắt cao vút... Đã thế, những khi đi kiểm
tra, thấy vẫn chưa yên tâm, đồng chí Tiểu đoàn trưởng Đào Phố còn chỉ thị cho
các đại đội phải nấu chảy nhựa đường, sơn đen tất cả các sứ quả bàng, sứ tai
mèo trên các dây níu, "có như thế mới chọc "mù" được mắt bọn giặc
lái Mỹ".
Khi đã làm "mù" được mắt giặc Mỹ thì lại bị
giặc lụt gây biết bao khó khăn vất vả. Trận lụt lịch sử 1971, nước tràn về rất
nhanh, đe dọa làm ngập tất cả các hầm đặt máy của Đại đội 13. Nước ngập đến
đâu, anh em be bờ tát nước đến đó. Sau mỗi phiên việc, rời máy ra, là không ai
bảo ai, tự cầm lấy gầu chậu hối hả múc nước cứu hầm, cứu máy. Cả tháng ròng nhiều
đêm anh chị em thức trắng làm việc, tát nước, giữ vững trận địa, giữ vững liên
lạc cho đến khi giặc lụt phải lui. Cứ như vậy kiên nhẫn, thầm lặng, liên tục
làm việc hết ca này tiếp ca khác giữ cho mạch máu đỏ thông tin không lúc nào ngừng.
Báo vụ viên Nguyễn Tá Trường cất lên lời ca:
Ta đi
thay ca trong đêm,
Trăng
đón ta từ cửa sổ.
Khi
chân ta bước xuống thềm,
Trăng
vẫn nhìn theo chan chứa.
Tịch
tà vang lên thiết tha!
Ngày
đêm chuyển dòng máu đỏ,
Ngày
đêm xuống ca - lên ca!
Đồng chí Nguyễn Tất Thắng là một báo vụ suốt 8 năm lặn
lội ở chiến trường miền Nam ác liệt; tháng 10 năm 1966 về làm chính trị viên Đại
đội 5, đã kể chuyện chiến đấu cho đơn vị nghe. Rồi từ đó, hình ảnh những đồng
chí báo vụ ở chiến trường thiếu ăn, thiếu mặc, bao năm nắng dãi, mưa dầm trong
rừng sâu đầy muỗi vắt, chất độc hóa học và bom đạn của địch, lên cơn sốt rét,
cánh tay mỏi rã rời vẫn nghiến răng quay máy pháp điện (ragônô) giữ vững liên lạc...
đã khắc sâu vào tâm trí cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn.
Rồi có lần, sau khi hoàn thành đợt công tác ở chiến trường
miền Nam trở về, đồng chí Trần Đài, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 13 đến thăm
đơn vị, kể lại những gương chịu đựng gian khổ, khắc phục khó khăn của các báo vụ
ở chiến trường. Có tổ đài phần đông là nữ, luôn làm việc dưới làn bom đạn ác liệt
của địch. Có đồng chí nữ báo vụ đang mải mê chuyển điện, bị một mảnh bom hớt mất
một mảng da đầu mà vẫn không rời phiên việc. Nghe đến đó, cả đại đội lặng đi,
nhiều người rơm rớm nước mắt. Ngày hôm sau, ở các tiểu đội xuất hiện khẩu hiệu
mới trên báo tường:
"Cảm
thông bạn ở chiến trường
Thuận
lợi xin nhường, nhận lấy khó khăn".
hoặc:
"Trung
với Đảng vô hạn
Yêu miền
Nam thiết tha
Thuận
lợi xin nhường bạn
Khó
khăn quyết băng qua".
Các đợt thi đua tìm hiểu về cách mạng miền Nam, phấn đấu
giành các danh hiệu "Dũng sĩ chính xác cao". "Dũng sĩ năng suất
cao" vì miền Nam ruột thịt... bừng lên sôi nổi. Anh chị em còn viết thư
trao đổi kinh nghiệm gửi tới những người đồng chí thân yêu của mình đang ngày đêm
vượt qua biết bao hy sinh, gian khổ giữ vững làn sóng điện từ tiền tuyến về hậu
phương.
Lần tiểu đoàn đón các đồng chí dũng sĩ miền Nam về thăm
và kể chuyện chiến đấu là một kỷ niệm khó quên. Sau lời giới thiệu vắn tắt của
chính trị viên tiểu đoàn Nguyễn Xuân Bá, các anh Trạc, Ngọ bị hỏng cả hai mắt đã
kể chuyện với niềm lạc quan vui vẻ. Rồi chị Hồng, mất cả hai tay; chị Khánh Vân
hỏng cả hai mắt vẫn say sưa cất cao tiếng hát, lời thơ... thì cả tiểu đoàn
không nén nổi niềm xúc động vô hạn. Từ trái tim mỗi người xốn xang một tình cảm
đặc biệt, luôn luôn thôi thúc mọi người phải vươn lên, làm một cái gì đây để
cùng với đồng bào, đồng chí cả nước nhanh chóng giải phóng miền Nam, thống nhất
Tổ quốc.
Ở hầm thu, anh em chọn máy thu tốt nhất, nhạy nhất dành
cho thu canh, để bất kỳ lúc nào bạn gọi về cũng nghe được. Những giờ cao điểm lại
cử thêm người "canh phụ", "canh lót", quyết không để
"lọt lưới". Có lúc tập trung hai, ba máy phát tốt trả lời bạn. Khi bạn
yêu cầu thay người khác vào làm việc, thế là trong ca ai giỏi, vào thay luôn. Khi
bạn yêu cầu được phát điện trước, đồng ý! Xin nhường ngay! Có lần ở chiến trường
một số đài mất liên lạc với nhau, báo vụ Tiểu đoàn 77 sẵn sàng nhận nhiều bức
điện, rồi tìm mọi cách chuyển đến cho đài cần nhận. Đôi khi gặp bạn làm việc
nóng nảy, thiếu bình tĩnh thì báo vụ ở đây lại càng ôn hòa, nhã nhặn, giúp nhau
giải quyết công việc nhanh gọn. Mọi người thường kể cho nhau nghe chuyện về những
cán bộ, chiến sĩ báo vụ rất "hiền lành", rất khéo "chiều" bạn,
chiếm được lòng yêu mến, tin cậy của bạn. Anh chị em vừa có trình độ chuyên môn
giỏi, lại có đức tính điềm đạm, lòng nhân ái... nên chỉ cần "dạo" qua
vài nhịp maníp, chuyển nhận vài bức điện... thì đài bạn dù có nóng nảy đến đâu
cũng phải "gờm" và "kiêng nể", như các đồng chí Nguyễn Ngọc
Đát, Nguyễn Thanh Thản, Nguyễn Đình Hậu, Dương Thị Dung, Nguyễn Thị Bào, Ngô Thị
Lưu, Nguyễn Thị Thịnh và nhiều anh chị em khác. Những Chiến sĩ quyết thắng, Chiến
sĩ thi đua ấy ngày nay đều đã trưởng thành, có đồng chí được đào tạo, bồi dưỡng
trở thành cán bộ cao cấp của Đảng và quân đội.
Năm 1968, Đài X20 viết thư gửi về Tiểu đoàn 77: Đài vô
tuyến điện của Bộ trách nhiệm cao, thái độ khiêm tốn, có tinh thần nâng đỡ bạn,
xứng đáng là mẫu mực cho chúng tôi học tập. Tháng 2, năm 1974, Đài Y01 Quân khu
5 viết thư về: "Thông tin của Bộ canh rất nhậy, gọi lúc nào, được lúc ấy;
máy nối các sư đoàn chỉ huy chiến đấu, hiệp đồng tác chiến giúp cho Quân khu 5
hoàn thành tốt nhiệm vụ".
Thế nhưng... không rõ từ đâu, không biết tự bao giờ, trong
anh chị em báo vụ truyền miệng nhau câu "Phi sai sót, bất thành báo vụ",
thế là tư tưởng tiêu cực có nơi ẩn náu. Hễ có ai chuyển nhận điện sai sót là lại
đưa cái "lá chắn" kia ra chống đỡ. Nên tuy công việc vẫn trôi chảy,
tiểu đoàn vẫn hoàn thành nhiệm vụ, nhưng nghiêm khắc kiểm điểm sâu sắc về chất
lượng vẫn thấy còn có chỗ chưa ổn.
Đành rằng yêu cầu thu phát điện vô tuyến cho chính xác
là việc tổng hợp rất nhiều yếu tố chủ quan, khách quan, nhưng tiểu đoàn có thể
hạ tỷ lệ sai sót xuống thấp hơn được không? Và tỷ lệ đó là bao nhiêu? Đó là câu
hỏi day dứt, trăn trở từ Trung đoàn 205 đến tiểu đoàn và đến từng cán bộ, chiến
sĩ. Lúc bấy giờ, tỷ lệ sai sót từ 8 đến 10 phần nghìn; thỉnh thoảng mới có tuần
đạt 5 phần nghìn. Nghĩa là cứ nhận 1.000 bức điện thì có 5 phải nhận lại.
Đảng ủy Trung đoàn 205 có Nghị quyết chuyên đề lãnh đạo
nâng cao chất lượng thông tin, kiên quyết giảm sai sót thông tin vô tuyến điện
xuống 2 phần nghìn. Trung đoàn trưởng Phạm Kim Bạo, Chính ủy trung đoàn Nguyễn
Tiến Thủy cùng cán bộ cơ quan không mấy khi vắng mặt ở Tiểu đoàn 77 để chỉ đạo
đơn vị tổ chức thực hiện bằng được chỉ tiêu trên.
Tiểu đoàn trưởng 77 lúc ấy là đồng chí Hà Duy Trọng luôn
"nắm" chắc các trợ lý tham mưu, chính trị, hậu cần, kỹ thuật; xuống từng
đại đội, từng trạm, tổ chức những "tuần cao điểm chống sai sót" đi
sâu nghiên cứu tỉ mỉ từng khâu, từng mặt công tác, rút ra những nguyên nhân ưu khuyết
điểm, đề xuất biện pháp cụ thể thực hiện nghị quyết chống sai sót.
Từ chi bộ đến các tổ chức quần chúng sôi nổi thảo luận
xoay quanh nội dung: Tại sao phải giảm sai sót? Làm thế nào để giảm sai sót xuống
2 phần nghìn? Mọi người đều thấm thía câu nói của một đồng chí cán bộ cấp trên:
"Tinh thần cách mạng tấn công của thông tin vô tuyến điện là đảm bảo chính
xác 100%, không được phép để 2 phần nghìn sai sót. Nếu như 2 phần nghìn đó lại
rơi vào tên người chỉ huy, tên địa điểm, thời gian hiệp đồng tác chiến... thì
cơ yếu không dám dịch; phải nhận lại, điện mất thời gian tính. Tuy nhiên để tiến
tới đạt chính xác 100% trước mắt giảm sai sót xuống 2 phần nghìn". Nhiều ý
kiến liên hệ sâu sắc thành khẩn những sai sót do tác phong chủ quan, thiếu thận
trọng của mình gây ra trước đây; rồi mỗi người góp một ý kiến bàn biện pháp thực
hiện. Từ việc "lấy cần cù bù thông minh", hai, ba người cùng nhận một
bức điện, rồi đối chiếu, kiểm tra lại; rồi tổ chức kèm cặp nhau học tập trong
phiên ca, biến mỗi giờ công tác thành một giờ học tập nâng cao thêm trình độ.
Tranh thủ học thêm vào giờ nghỉ, ngày nghỉ với phương châm "thu chính xác,
phát chân phương". Nghiên cứu sắp xếp lực lượng "chuyên đài",
"chuyên mạng", cử người có kinh nghiệm, có trình độ cao làm việc với
những đài trọng tâm, nhiều việc, liên lạc khó khăn. Rồi những việc tưởng chừng
nhỏ nhặt như không đưa thư cho báo vụ trước khi lên ca làm việc, như việc làm
nơi phơi phóng quần áo chu đáo, để khi gặp mưa gió báo vụ vẫn yên tâm dồn hết
tâm trí vào chuyển nhận điện chính xác. Thực hiện chế độ "vào kiểm tra, ra
nhận xét" giáo dục xây dựng ý thức tự giác chấp hành mọi quy định chế độ kỷ
luật đảm bảo thông tin, giữ gìn bí mật trong công tác.
Phong trào thi đua phấn đấu trở thành "chiến sĩ
chính xác", "kiện tướng chính xác", vươn lên chiếm lĩnh "đỉnh
cao 2 phần nghìn"... từng giờ từng phút diễn ra thầm lặng, kiên nhẫn nhưng
rất hào hứng, phấn khởi. Kỷ lục 12 vạn nhóm điện chính xác do kiện tướng Vương
Thị Ngọc Phượng vừa đạt được, đã bị các kiện tướng Chuông, Tịnh, Nghiêm, Quang,
Hân, Thịnh, Túc... phá vỡ và liên tiếp lập kỷ lục mới.
Đại đội 11 làm nhiệm vụ đảm bảo liên lạc nội bộ bằng các
phương tiện điện thoại, điện báo, tiếp sức đã nhạy bén tìm mọi biện pháp phục vụ
thông tin thông suốt, chính xác với tinh thần "Đoàn kết hiệp đồng, lập
công tập thể". Mạng liên lạc giữa 3 đại đội rộn ràng suốt ngày đêm, khi
thì cùng nhau đối chiếu từng nhóm điện, khi thì Đại đội 11 thông báo trước sẽ
có điện tối khẩn, thượng khẩn cho những đài nào để Đại đội 5 và Đại đội 13 chủ
động gọi đài canh của bạn ngay, đài bạn lên máy sẵn sàng nhận điện. Vì thế mà
nhiều bức điện đến trạm, chỉ sau 5 phút đã chuyển chính xác đến đài bạn ở chiến
trường xa.
Tỷ lệ sai sót bị đẩy lùi, từ 10 phần nghìn, rút xuống
8 phần nghìn, 5 phần nghìn, rồi 2 phần nghìn! Nhiều tuần chỉ có 0,5 phần nghìn!
Trong thời điểm phục vụ thông tin cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968,
chiến dịch Đường 9 - Nam Lào - 1971; chiến dịch 1972 và Đại thắng mùa Xuân 1975
thường xuyên đảm bảo chính xác 100%. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, ta
thu tài liệu của địch, được biết bọn Mỹ - ngụy hết sức sửng sốt kinh ngạc tự hỏi:
"bằng cách bố trí mạng truyền tin như thế nào mà Việt Cộng tấn công đồng
loạt khắp miền Nam được như thế?".
Trong 55 ngày đêm phục vụ cuộc Tổng tiến công lịch sử giải
phóng hoàn toàn miền Nam thân yêu, với quyết tầm thần tốc, táo bạo, chắc thắng,
số đài trong mạng thông tin vô tuyến điện tăng dồn dập, khối lượng công việc
tăng gấp hai, ba lần. Từ tiểu đoàn phó Nguyễn Hữu Cừ, các đại đội trưởng Nguyễn
Văn Tiếp, Phạm Ngọc Tỉnh... đến các cán bộ ca trưởng, chiến sĩ trong tiểu đoàn
liên tục ngày đêm thay nhau bám máy, bám đài làm việc bền bỉ, dẻo dai với niềm
phấn khởi vô hạn. Đã chuyển nhận 41.365 bức điện, đạt chính xác cao nhất, giữ vững
liên lạc từ Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh đến Bộ chỉ huy chiến
dịch và đến tất cả các mặt trận toàn miền Nam.
9 giờ 25 phút, ngày 30 tháng 4 năm 1975 tổng thống ngụy
quyền Dương Văn Minh xảo quyệt lên đài Sài Gòn yêu cầu ta ngừng bắn. Ngay sau
đó, vào hồi 10 giờ 25 phút, Bộ Chính trị có công điện số 925: "Tiếp tục tấn
công vào Sài Gòn theo kế hoạch tiến quân với khí thế hùng mạnh nhất, giải phóng
và chiếm lĩnh toàn bộ thành phố, tước vũ khí quân địch, đập tan chính quyền các
cấp của địch, đập tan triệt để mọi sự chống cự của địch". Bảy phút sau,
vào lúc 10 giờ 32 phút trung sĩ báo vụ Hoàng Thị Khanh đã chuyển xong bức điện
lịch sử đó đến Bộ chỉ huy chiến dịch. Và đúng 11 giờ 30 phút lá cờ cách mạng đã
tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Đài Sài Gòn truyền đi tiếng "tổng thống"
ngụy quyền xin hạ vũ khí đầu hàng vô điều kiện!
Đó là giờ phút thiêng liêng nhất của dân tộc ta! Giờ phút
thiêng liêng ấy là sức mạnh diệu kỳ cổ vũ động viên cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn
77 anh hùng ngày đêm tận tụy giữ vững làn sóng điện cách mạng tỏa khắp mọi miền
của Tổ quốc Việt Nam thống nhất.
Đăng bởi Quang Hưng
(nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”)
