Lãng mạn lính liên lạc

Trần Văn Thìn

    Lên đèo

Một đèo, một đèo, lại một đèo

Dốc đá tai mèo, lính vẫn leo

Mồ hôi ướt đẫm đầy quần áo

Lệnh chưa trao tay, lính vẫn trèo.

 

    Xuống đèo

Xuống đèo, xuống đèo, lại xuống đèo

Vực thẳm khe sâu, thật cheo leo

Bụng không, giày nát, người thấm lạnh!

Lao vút như tên, gió phải theo.

 

    Đói bụng đi đêm

"Chân sắt, mắt ngựa, dạ thần tiên"

Vượt bom nổ chậm, lạnh như tiền

Dọn cỏ sạch đường, nhờ bom giặc

Giao liên ta cứ bước liên miên

 

    Vui khi hoàn thành nhiệm vụ

Lính chiến ta đây chỉ một mình

Trèo đèo, vượt suối, chẳng sợ kinh

Lòng vui như hội, luôn thầm hát

Pháo, bom, thay nhạc, đệm thật tình.

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”) 

Chi tiết >>

Cảm nghĩ về Nhà máy M1

Đại tá Đặng Đức Song - nguyên Giám đốc Nhà máy M1

Nhà máy Thông tin M1 ra đời sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, đến nay đã tròn 60 năm xây dựng chiến đấu và công tác, từng bước trưởng thành trong đội hình của Binh chủng Thông tin anh hùng. Là người đã sống và công tác lâu năm ở Nhà máy, tôi không khỏi bồi hồi xúc động, phấn khởi với những cảm nghĩ:

Chúng ta tự hào về lớp lớp cha anh đi trước đã viết nên những trang sử anh hùng, không tiếc máu xương - Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, tham gia cướp chính quyền.

Chiến đấu chiếm đài phát thanh của địch, khẩn trương phục hồi thiết bị chuẩn bị cho ngày Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập. Tiếp đến tham gia vào cuộc chiến đấu 9 năm trường kỳ kháng chiến và công việc sửa chữa, sản xuất máy thông tin phục vụ chỉ huy, chỉ đạo các trận đánh, các chiến dịch lớn nhỏ, kỳ tích là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, biểu hiện của sự đóng góp ấy là cờ "Quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ" mà Bác Hồ trao tặng cho Nhà máy.

Lời khen của Bác đã truyền thêm sức mạnh cho cán bộ, công nhân Nhà máy vượt qua gian khổ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Chúng ta không quên được việc nhiều lần di chuyển Nhà máy từ nơi này sang nơi khác với khối lượng máy móc đồ sộ, vừa phải đảm bảo an toàn, vừa phải đảm bảo sản xuất và phục vụ chiến đấu. Nhiều lần máy bay địch ném bom bắn phá Nhà máy, nhưng các cơ sở sản xuất vẫn an toàn, tinh thần anh em không nao núng, biến căm thù thành sức mạnh, cán bộ, công nhân viên Nhà máy vừa tổ chức chiến đấu bắn máy bay địch, vừa đẩy mạnh việc sửa chữa nhiều khí tài phục vụ tiền tuyến.

Không ngại hy sinh, hàng chục đoàn sửa chữa lưu động đến các trận địa phục vụ và đặc biệt Nhà máy đã cử nhiều cán bộ, công nhân vào phục vụ chiến trường.

Mồ hôi, xương máu của cán bộ, công nhân viên Nhà máy đã đóng góp vào trang sử oai hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước giành thắng lợi hoàn toàn.

Truyền thống đó là: dũng cảm, khắc phục khó khăn, chịu đựng gian khổ, tự lực tự cường, chủ động sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh, đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, đoàn kết quốc tế, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Thế hệ trẻ hôm nay đã biết phát huy truyền thống của cha anh, không ngừng khắc phục khó khăn để không những duy trì sự tồn tại mà còn phải tiếp tục đưa Nhà máy ngày một tiến lên.

Máy móc thiết bị hỏng hóc trong thời bình không nhiều, bao năm anh em đã năng động tìm nguồn hàng kinh tế để tạo thêm việc làm, đẩy mạnh công tác sản xuất trang thiết bị phục vụ bộ đội đồng thời cũng là nguồn sống cơ bản lâu dài của mình, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, chủ động trong sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống, đấy là khẩu hiệu và hành động để đưa Nhà máy hoàn thành sứ mệnh lịch sử mà cha anh để lại.

Vào thăm một khu tập thể công nhân, nhiều nhà cao tầng san sát mọc lên, tôi thực sự không giấu được niềm vui mừng phấn khởi. Thầm nghĩ rằng: có hôm nay chắc chắn anh em hẳn không quên ngày đã qua. Không bao giờ không nhớ đến những người đã đi trước, và cũng tự nhủ mình phải phấn đấu nhiều hơn nữa để giữ lấy truyền thống tốt đẹp đó, góp công, góp sức xây dựng Nhà máy ngày một đàng hoàng, đời sống công nhân ấm no hạnh phúc.

Tháng 9-2005

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”) 

Chi tiết >>

Nhà máy Z755 không ngừng phấn đấu vươn lên

Thân Văn Tình

Nhà máy Z755 thuộc Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc được thành lập ngày 10 tháng 5 năm 1975.

Tiền thân của Nhà máy Z755 ngày nay là Căn cứ 60 tiếp vận truyền tin của Mỹ - ngụy trước đây, do quy mô và tính chất phục vụ hạn hẹp nên cơ sở vật chất kỹ thuật còn nghèo nàn, chắp vá, trang thiết bị máy móc thuộc loại cũ kỹ, lạc hậu, không đồng bộ. Cho đến nay, trải qua 34 năm nhất là những năm trong thập niên 70, 80, 90 Nhà máy gặp không ít khó khăn. Đó là những năm sau khi kết thúc chiến tranh, đất nước đang nằm trong giai đoạn tập trung khôi phục hậu quả chiến tranh nặng nề, tình hình thế giới có nhiều chuyển biến phức tạp, phần lớn các nguồn viện trợ bị cắt giảm cạn kiệt, tiếp đó là cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, đời sống nhân dân ta gặp nhiều khó khăn.

Từ sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, đường lối đổi mới đất nước ra đời, nhiệm vụ và yêu cầu cách mạng càng nặng nề hơn, đòi hỏi quân và dân ta có sự phấn đấu mạnh mẽ và toàn diện, đặc biệt là đường lối đổi mới, nền kinh tế nước ta từ cơ chế bao cấp chuyển sang hạch toán kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa đã đặt ra cho các cơ sở hoạt động kinh tế nói chung và các công ty, xí nghiệp nói riêng, phải tập trung phấn đấu tổ chức thực hiện nghiêm túc, đạt hiệu quả cao nhất đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Lãnh đạo, Giám đốc cùng cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng Nhà máy Z755 luôn luôn thể hiện rõ bản lĩnh kiên định, vững vàng, bất chấp mọi khó khăn, gian khổ, vẫn kiên trì bám Nhà máy, trụ vững trước muôn vàn khó khăn thử thách gian nan, trong điều kiện kế hoạch sản xuất phục vụ quốc phòng và kế hoạch kinh tế yêu cầu năm sau cao hơn năm trước, nhưng nguồn vật tư phục vụ cho kế hoạch ngày càng khan hiếm, cạn kiệt khó đáp ứng đầy đủ, đặc biệt là số vật tư, linh kiện, phụ kiện máy hệ 2 phục vụ cho sửa chữa máy thông tin sóng cực ngắn PRC-25 và máy RT-524 lắp đặt trên xe tăng. Nhà máy đã không cam chịu bó tay, bằng mọi giá quyết tâm vượt lên khắc phục bằng được vướng mắc trong khâu tạo nguồn vật tư, linh kiện, phụ kiện thay thế sửa máy hệ 2, chủ động và đảm bảo chất lượng máy ra xưởng.

Đặc biệt, trong những năm gần đây, Nhà máy đã có sự quan tâm đúng mức về việc đầu tư và phát triển cho công nghệ sản xuất, sửa chữa máy thông tin và các bộ phận trang bị đồng bộ cho máy thông tin hệ 2, theo dây chuyền sửa chữa công nghệ hiện đại đó là đã đầu tư cho hệ thống đo lường bằng nhiều loại máy đo lường tân tiến và đồng bộ, được trang bị cả hệ thống công cụ nghiên cứu lập trình kèm theo như bộ vi xử lý, các kít điện tử.

Nhờ đó mà trong nghiên cứu, chuyển đổi linh phụ kiện thay đổi cho máy PRC-25 rất thuận lợi, đặc biệt cho các việc nghiên cứu, sửa chữa và sản xuất các loại hộp mạch của máy PRC-25, RT-524, P-158. Trong lĩnh vực sản xuất cơ khí, Nhà máy đã tập trung đầu tư thích đáng bằng cách hiện đại hóa và đồng bộ số trang thiết bị cần thiết cho dây chuyền công nghệ gia công chính xác cao, điều khiển tự động bằng máy tính, đó là các máy phay, máy tiện CNC, máy cắt dây, máy bắn tia lửa điện (CNC), các máy mài phẳng, máy uốn tôn (NC), dây chuyển mạ sơn tĩnh điện...

Bên cạnh đó, Nhà máy Z755 hết sức quan tâm, chăm lo cho khâu đầu tư phát triển nguồn nhân lực, không ngừng nâng cao trình độ, kỹ thuật cho cán bộ, kỹ sư, kỹ thuật viên, công nhân có tay nghề rất chu đáo. Bởi vậy hiện nay nhìn chung Nhà máy khá yên tâm với nguồn nhân lực của mình, bởi những kỹ sư, kỹ thuật viên và số đông công nhân ở đây có đủ năng lực để tiếp cận với những kỹ thuật mới. Đội ngũ này có thể ứng dụng, vận hành các thiết bị hiện đại và áp dụng có hiệu quả vào các dây chuyền công nghệ tiên tiến như công nghệ CAD/CASM trên máy vi tính phục vụ cho công nghệ gia công các loại khuôn mẫu với độ chính xác cao. Trong khâu thiết kế bản vẽ sản phẩm đều được ứng dụng và thực hiện qua máy vi tính kết hợp không gian ba chiều, các sản phẩm trước lúc đưa xuống phân xưởng chế tạo đều phải trải qua mô phỏng trên máy tính để kiểm định kỹ lưỡng các thông số thiết kế sản phẩm và khả năng thực thi, công nghệ gia công đã được mô phỏng trên máy tính.

Nhờ những phần mềm thiết kế hiện đại đã và đang áp dụng thành thạo, rộng rãi trong khâu thiết kế, chế tạo ở Nhà máy, từ đây phong cách công tác của đội ngũ kỹ sư, các kỹ thuật viên có bước tiến bộ mang tính đột phá. Chính vì vậy mà đã đưa năng suất, chất lượng, tiết kiệm vật tư và thời gian lên gấp nhiều lần, sản phẩm đạt độ chính xác cao.

Trong quá trình đi lên, Nhà máy Z755 không những đã đạt được nhiều tiến bộ và tạo ra các bước đột phá trong xây dựng và phát triển công nghệ sản xuất, sửa chữa hiện đại mà trong các khâu tổ chức sản xuất, thực hiện, hoàn thành và vượt mức kế hoạch hàng năm về tổng giá trị sản lượng hàng hóa, Nhà máy luôn hoàn thành và vượt mức kế hoạch, năm sau luôn cao hơn năm trước.

Nếu năm 2003 tổng giá trị sản lượng hàng hóa đạt 24,6 tỷ đồng trong đó hàng kinh tế đạt 17,3 tỷ đồng chiếm tỷ trọng 68%, sang năm 2005 giá trị sản lượng hàng hóa đạt 36,5 tỷ đồng, doanh thu kinh tế đạt 29,6 tỷ đồng chiếm tỷ trọng 81%; năm 2008 tổng sản lượng hàng hóa đạt trên 113 tỷ đồng. Mức lương bình quân năm 2006 là 6 triệu đồng/người thì năm 2008 là 9 triệu đồng/người.

Ngoài ra, công tác đảng, công tác chính trị và các hoạt động văn hóa - xã hội luôn được giữ vững và phát huy tốt, liên tục Đảng bộ Nhà máy Z755 đạt trong sạch vững mạnh, công đoàn đạt vững mạnh xuất sắc; năm 2008 được Tổng cục Chính trị tặng cờ thi đua.

Với quyết tâm phấn đấu không mệt mỏi, phấn đấu theo mục tiêu đưa Nhà máy vững bước tiến lên, với những thành tích đã đạt được qua các năm, Nhà máy Z755 đã được Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, Binh chủng Thông tin liên lạc tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý. Nhân kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập (10.5.1975 - 10.5.2005), Nhà máy Z755 được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Đây là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với Nhà máy trong quá trình xây dựng và trưởng thành.

Những thành tích cùng sự trưởng thành vượt lên của Nhà máy Thông tin Điện tử Z755 có được bắt nguồn từ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Tư lệnh Binh chủng Thông tin. Đó là nền tảng của truyền thống đoàn kết thống nhất mà các thế hệ đã dày công vun đắp; của cán bộ, công nhân viên Nhà máy, sự quan tâm giúp đỡ của lãnh đạo và chỉ huy Binh chủng. Đó là sự sắc sảo, nhạy bén trong vận dụng và sáng tạo của lãnh đạo Nhà máy và Ban Giám đốc, biết quan tâm, chăm lo công tác giáo dục chính trị tư tưởng, công tác tổ chức phong trào, biết phát huy rộng rãi vai trò làm chủ của đội ngũ cán bộ, công nhân viên Nhà máy.

Để giữ vững và bước tiếp sự nghiệp xây dựng Nhà máy, mỗi cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng luôn nêu cao tinh thần cách mạng, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; ra sức học tập vươn lên làm chủ khoa học kỹ thuật, các trang thiết bị công nghệ sản xuất hiện đại, phát huy dân chủ, đề cao tính kỷ luật, kỷ cương, luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, giữ vững và phát huy truyền thống Đảng bộ trong sạch vững mạnh, quyết tâm xây dựng Nhà máy lớn mạnh toàn diện.

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”) 

Chi tiết >>

Thăm Bảo tàng Thông tin

Lương Toán - nguyên Giám đốc Bảo tàng Thông tin

Cùng em thăm Bảo tàng Thông tin

Tìm hình ảnh một thời thân quen

Một thời cùng anh em đồng chí

Ngày Bảo tàng khai móng, đắp nền

 

Cùng em thăm Bảo tàng Thông tin

Hiện về từng khuôn mặt người quen

Ngày ngày ngồi vẽ tranh, nặn tượng

Đi khắp nơi ghi chép, nghe nhìn...

 

Cùng em thăm Bảo tàng Thông tin

Nơi đây một thời mình yêu tin

Một thời cùng nâng niu, bảo dưỡng

Từng thước phim, hiện vật mới tìm...

 

Cùng em thăm Bảo tàng Thông Tin

Còn đây những hình ảnh thân quen

Đã vào lịch sử, vào trang sách

Vẫn bâng khuâng, đau đáu nỗi niềm...

 

Mỗi lần thăm Bảo tàng Thông Tin

Một lần lòng ta thêm yêu tin

Nhớ về truyền thống, về lịch sử

Anh hùng của Bộ đội Thông tin!

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”) 

Chi tiết >>

Ký ức không quên!*

Lê Anh Kính - nguyên Tổ trưởng Bộ môn Văn - Sử - Địa – Trường Văn hóa Binh chủng

Sau khi tốt nghiệp Khoa Ngữ văn K22 (1977-1981) Đại học Tổng hợp Hà Nội, tháng 2 năm 1982, tôi được Bộ Quốc phòng điều động về Binh chủng Thông tin công tác. Đến Phòng Cán bộ, gặp đồng chí Lệ, tôi xuất trình giấy tờ và chờ đợi... Một lúc sau thì đồng chí ấy đi ra bảo tôi được điều về làm giáo viên Trường Văn hóa Binh chủng Thông tin, ở thôn Trường Lâm, xã Việt Hưng, huyện Gia Lâm - Hà Nội.

Theo sự chỉ dẫn của anh Lệ, hôm sau tôi đến Trường Văn hóa ở Trường Lâm - Việt Hưng, cách Bờ Hồ hơn 10 cây số, không xa trung tâm Thủ đô là mấy! Người mà tôi gặp đầu tiên là anh Bường - Trợ lý Cán bộ làm thủ tục tiếp nhận và hẹn đầu tuần sau đến để nhận nhiệm vụ.

Cuối tuần chủ nhật, tôi đến Trường Văn hóa vào buổi tối, để sáng hôm sau - thứ 2 đầu tuần có mặt đúng hẹn. Hôm ấy, tôi vào phòng Hiệu trưởng, gặp một vị dáng cao, trán hơi hói, tuổi chừng trên 50, dưới 60, đeo quân hàm 3 sao 2 gạch (lúc bấy giờ không có thượng tá, theo quy định gọi là đại tá). Tôi tự giới thiệu về mình, ông vui vẻ bắt tay và bảo: Tôi đã được nghe đồng chí Trợ lý Cán bộ báo cáo rồi. Ông giới thiệu : Tôi là Cao Ngọc Thụy - Hiệu trưởng Trường Văn hóa. Hôm nay Nhà trường tổ chức chiếu phim cho đơn vị và nhân dân địa phương cùng xem. Hôm ấy, Ông không đi xem phim mà ở nhà tiếp tôi. Ông nói qua về đặc điểm, tình hình của Nhà trường và sơ bộ thông tin một số vấn đề liên quan. Tối hôm ấy, tôi được tiếp chuyện với ông khá lâu; sau đó ông bố trí để tôi nghỉ tạm ở phòng Trực ban. Qua buổi đầu tiếp xúc, tôi cảm nhận ông là người có tâm, chân thực, năng nổ, nhiệt tình... Lần đầu tiên được được diện kiến, tiếp xúc với ông đã để lại trong tôi những ấn tượng tốt đẹp!

Sáng hôm sau vào thứ 2 đầu tuần, tôi gặp anh Bường - Trợ lý Cán bộ để làm các thủ tục theo quy định. Xong việc, anh Bường đưa tôi sang khoa giáo viên và vào Tổ bộ môn Văn - Sử - Địa để giới thiệu làm quen với mọi người. Lúc đi ra, gặp một người khá đứng tuổi mang quân hàm trung úy cũ rích, với nụ cười cởi mở, niềm nở, phong thái rất là nông dân đi tới bắt tay. Anh Bường giới thiệu đây là đồng chí Kính mới được điều động về đây làm giáo viên; còn đây là anh Lại Văn Hay, trước đây cũng là giáo viên dạy toán, bây giờ làm Khối Trưởng quản lý học viên. Nói chuyện qua loa một lúc thì anh Hay mời tôi cùng đi xuống khối học viên ở Lệ Mật để biết và làm quen... Nghe vậy, tôi nhất trí ngay! Dọc đường, hai anh em vừa đi vừa nói chuyện vui vẻ, tự nhiên. Thấy tôi lạ, lại mang quân hàm xanh của Quân chủng Không quân, mọi người và học viên cứ nhìn nhìn... Phải công nhận là anh Hay làm công tác dân vận rất siêu, quen biết khá nhiều, đi đến đâu cũng được mọi người chào hỏi cởi mở, thân tình... Đến nhà dân, gặp học viên, anh Hay liên tục giới thiệu: Đây là thầy giáo Kính mới về Trường. Chưa dạy học bao giờ mà cứ gọi là thầy giáo (?) Tôi ngại quá! chỉ im lặng rồi tủm tỉm cười...

Trước khi về đây, tôi cảm nghĩ Trường Văn hóa hẳn phải là khang trang, hoành tráng; nơi ăn, chốn nghỉ phải là đàng hoàng... Nhưng, được anh Hay dẫn đi “mục sở thị” xem qua mấy lớp học chỉ là những dãy nhà cấp 4 tuềnh toàng, tạm bợ...

Lúc tôi mới về, Nhà trường được biên chế khá đầy đủ các bộ phận, ban bệ, bao gồm:

+ Hiệu trưởng - Đại tá Cao Ngọc Thụy.

+ Phó Hiệu Trưởng về Huấn luyện - Thiếu tá Nguyễn Xuân Nhuận.

+ Phó Hiệu Trưởng về Chính trị - Thiếu tá Trịnh Văn Hòa.

+ Phó Hiệu Trưởng về Hậu cần - Thiếu tá Phạm Xuân Dung.

Riêng khoa giáo viên, gồm có:

+ Trưởng khoa - Đại úy Nguyễn Mạnh Đoan.

+ Trưởng ban Giáo vụ - Thượng úy Vũ Quang Ngọc.

Các tổ bộ môn, gồm: Văn - Sử - Địa; Tổ Toán; Tổ Lý; Tổ Hóa - Sinh.

Đội ngũ giáo viên lúc bấy giờ khá là hùng hậu, khoảng hơn 40 người. Qua tìm hiểu, được biết có một số đồng chí: Bùi Cao Thưởng (dạy văn), Chu Thế Chi (dạy toán) đã từng dạy ở Trường Văn hóa Quân đội, Nguyễn Mạnh Hùng(dạy văn) ở Văn hóa Nghệ thuật Quân đội; có đồng chí nhiều năm dạy ở các trường trong và ngoài Quân đội nên có nhiều kinh nghiệm về chuyên môn và thực tế. Có thể nói, Trường Văn hóa Thông tin là nơi hội tụ khá nhiều những gương mặt sáng giá, như thầy giáo Phạm Phú Nhân, dạy toán nhưng làm thơ thì tuyệt vời hay, các giáo viên dạy văn cũng phải bái phục!

Ngoài ra, còn có những cô giáo viên thuộc diện “danh gia vọng tộc”; có những trường hợp người nhà, hoặc thân quen làm trên Bộ Tổng Tham mưu - Bộ Quốc phòng, hoặc công tác ở Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc...

Học viên chủ yếu là những đối tượng được lựa chọn từ các đơn vị gửi về Trường học văn hóa, hoặc ôn thi vào các trường đại học, trường sỹ quan, được phân ra thành 4 khối, số lượng học viên tương đối đông, khoảng vài trăm người.

Lúc bấy giờ là thời kỳ bao cấp, đời sống hết sức khó khăn, đồng lương bèo bọt không thể đủ chi phí, cho cuộc sống hàng ngày của mọi gia đình. Nhưng hầu như không ai ca thán, coi đây là lẽ đương nhiên; tự mình an phận và khắc phục là chính. Phần lớn giáo viên ở ngoại trú, hàng ngày đi làm mang theo cặp lồng cơm treo lỉnh kỉnh trước ghi đông, đến giờ từng nhóm có thể góp món cùng ăn, hoặc là mỗi người một góc cứ thế tùy nghi di tản! Những người ở khu tập thể gia đình của Nhà trường thì vội vã về lo bữa cơm cho con cái, để còn kịp đầu giờ chiều ra nghe đọc báo - “bài ca” thường nhật diễn ra hàng ngày, không ai muốn nhưng vẫn cứ phải thực hiện! Những trường hợp độc thân, hoặc xa nhà thì ăn cơm tập thể, làm việc và ngủ nghỉ tại chỗ; thi thoảng buổi tối quyên góp mua thêm vài món “cải thiện” nhâm nhi vài chén, cũng vui vui...

Khu làm việc, ngủ nghỉ của giáo viên được phân chia thành từng bộ phận, rất chật chội và bất tiện, buổi trưa anh em ngoại trú ngủ ké với nội trú; còn chị em thì tự tìm chỗ trú ngụ. Cuộc sống tuy khó khăn, thiếu thốn là vậy, nhưng tình người, tình đồng chí, đồng đội, đồng nghiệp... thật đáng trân quý. Ngày ấy, tình cảm con người với con người vô tư, trong sáng lắm!

Các tổ bộ môn tuy đã được phân chia thành từng khu vực, tuy nhiên, khi cần có thể đến với nhau thoải mái vô tư... Tổ Văn - Sử - Địa dường như là nơi trung tâm giao lưu, đàm đạo văn chương, hoặc những câu chuyện không hồi kết! Còn nhớ, những hôm gần cuối buổi chiều, mấy anh em lại quây quần bên nhau, người đứng, người ngồi cùng hát theo nhịp phách tiếng đàn ghi ta của nhạc trưởng tài hoa Trần Ngọc Cừ, rất vui vẻ và sôi nổi! Trong số những “ca sĩ” không chuyên ấy, nổi bật lên vẫn là chất giọng véo von trầm bổng và đôi mắt mộng mơ của “nghệ sĩ” Nguyễn Thị Trâm... Xinh (cô giáo dạy môn Sinh, mọi người thường gọi là Trâm Xinh), với các bài hát Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây; Tàu anh qua núi; Bài ca Tây Nguyên; Hà Nội mùa thu..., nghe sao mà da diết thế!?

Bây giờ nghĩ lại, thương tiếc và nhớ anh Cừ vô cùng! Anh đã vĩnh biệt chúng ta đi vào cõi vĩnh hằng, ngày - tháng – năm nào? Hầu như không ai biết!? Thực ra không ai có lỗi mà cảm thấy như mình có lỗi! Giá như ngày ấy chúng ta được kết nối và có điều kiện như bây giờ thì không phải canh cánh nỗi niềm xót xa đến như vậy!

Xin được thắp nén tâm nhang bái vọng từ xa, cầu mong linh hồn anh được siêu thoát nơi miền cực lạc!

***

Được điều động về Trường Văn hóa Thông tin, tôi may mắn được gần gũi tiếp với đội ngũ giáo viên, là những trí thức, nên dễ đồng cảm. Lúc mới về, tôi thật sự lo lắng, băn khoăn liệu có đảm nhiệm được công việc này không? Nhưng rồi được sự động viên, hỗ trợ, giúp đỡ tận tình của các anh - chị và đồng nghiệp, đặc biệt là Tổ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, nhà giáo kỳ cựu Trần Ngọc Cừ... dần dần tôi tự tin hơn. Tất nhiên, trước khi được đứng trên bục giảng cũng phải có vài lần giảng thử để đồng nghiệp tham gia đóng góp ý kiến (chi tiết này có lần tôi đã kể trong hồi ký), từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho bản thân.

Tôi còn nhớ buổi đầu tiên lên lớp, hôm ấy lớp học nhờ phòng học của Trường cấp 1 (nay là Trường Tiểu học) xã Việt Hưng, huyện Gia Lâm. Đứng trên bục giảng nhìn xuống, phía dưới có một đồng chí học viên đứng tuổi, mang quân hàm thượng úy (đó là anh Nguyễn Đình Hậu, sau này là Thiếu tướng - Chính ủy Binh chủng Thông tin liên lạc; Trung tướng - Chính ủy Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng). Đến giờ lên lớp, một đồng chí từ dưới đi lên, tư thế nghiêm trang, quay xuống lớp, hô: Cả lớp đứng dậy. Nghiêm! Sau đó, quay về phía giáo viên: Tôi... lớp trưởng... báo cáo đồng chí giáo viên, quân số..., có mặt... đã đến giờ lên lớp, xin chỉ thị đồng chí!

Hôm ấy, Tổ Trưởng Nguyễn Mạnh Hùng bố trí để tôi giảng bài HỊCH TƯỚNG SĨ của Trần Quốc Tuấn. Quả thật, đứng trước đối tượng học viên là bộ đội, lúc đầu cũng có sự hồi hộp, nhưng do đã được dạy thử, tập dượt 2 lần nên tôi có phần bình tĩnh, tự tin hơn. Buổi lên lớp đầu tiên, với tôi đây là bước khởi đầu, tạo cơ sở động lực, niềm tin và tự động viên mình cố gắng truyền đạt kiến thức cơ bản cho học viên được tốt hơn. Tiếp sau đó, tôi được phân công dạy và làm Chủ nhiệm phụ trách lớp này. Trong suốt quá trình từ lớp 8 đến lớp 10, tôi và một số học viên dần dần trở nên thân thiết, có dịp gặp lại, vẫn được trọng vọng chào thầy giáo và coi nhau như anh em, bạn bè...

Ngoài giờ lên lớp, soạn giáo án, có thời điểm tôi còn phải đảm nhiệm thêm việc “đặc biệt” - một thầy - một trò. Đó là cùng với các giáo viên toán, lý, hóa bồi dưỡng kiến thức văn hóa cho đồng chí Trung tá Nguyễn Công Bồng - nguyên Trưởng phòng Tuyên huấn Binh chủng Thông tin liên lạc; yêu cầu thực hiện trong một thời gian ngắn, để hoàn thành chương trình cấp 2; tiếp đó là vào học bổ túc văn hóa cấp 3 tại Trường. Đồng chí Bồng lúc bấy giờ tuổi cũng đã ngoài 50, tôi vẫn xưng hô là chú - cháu ! Lúc mới vào cuộc, đồng chí Bồng hạ quyết tâm cao lắm! Nào là đã từng chiến đấu ở các chiến trường, khó khăn gian khổ đến mấy cũng vượt qua... Tôi hứa với các thầy - cô giáo sẽ quyết tâm học thật tốt! Học khoảng vài tuần, ông Bồng sang gặp tôi cười khì khì và bảo: Đánh giặc thì không chịu thua, nhưng học thì... khó quá. Các thầy - cô giáo thông cảm!

***

Những năm 1984 - 1987, Trường Văn hóa đang có xu hướng thu hẹp biên chế để chuẩn bị giải tán. Bởi lẽ, số lượng học viên ngày càng giảm; yêu cầu chất lượng đòi hỏi phải cao hơn. Việc tuyển chọn học viên vào các trường đại học, sĩ quan không chỉ tuyển chọn ở các trường văn hóa trong hệ thống quân đội, mà lựa chọn từ các trường trung học phổ thông và được tổ chức thi cử hẳn hoi.

Trường Văn hoá Thông tin lúc này có sự biến động, thay đổi về nhân sự: đồng chí Đại tá Cao Ngọc Thụy nghỉ hưu, đồng chí Trung tá Nguyễn Xuân Nhuận lên thay chức danh hiệu trưởng; đồng chí Thiếu tá Phạm Phú Nhân - Phó Hiệu trưởng phụ trách Huấn luyện; đồng chí Bùi Chí Nhì từ Phòng Tuyên huấn về làm Phó Hiệu trưởng về Chính trị; đồng chí Trung tá Phạm Xuân Dung tiếp tục làm Phó Hiệu trưởng về Hậu cần.

Khoa giáo viên cũng có sự biến động: một số đồng chí nghỉ hưu theo chế độ, một số tự liên hệ chuyển ngành, mạnh ai nấy chạy! Tổ bộ môn Văn - Sử - Địa cũng nằm trong tình trạng ấy. Anh Nguyễn Mạnh Hùng chuyển ngành về Thái Bình; anh Nguyễn Sơn Khê chuyển sang Ủy ban Khoa học Xã hội (nay là Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia). Tôi được chỉ định thay anh Hùng làm Tổ trưởng bộ môn Văn - Sử - Địa. Thực tế chỉ có môn Văn là có việc; còn môn Sử, Địa thì đến giờ có mặt gọi là... điểm danh, rồi lại về. Tâm trạng, tư tưởng của mọi người lúc bấy giờ dường như đều nằm trên “bệ phóng”!?

Công việc của giáo viên Văn và các bộ môn Toán, Lý, Hóa là tiếp tục hoàn thành “những chuyến tàu vét”, đến giờ lên lớp theo sự phân công của Ban Giáo vụ; vừa dạy văn hóa cho những lớp còn lại; vừa tổ chức cho các học viên ôn thi vào trường sĩ quan, các trường đại học. Riêng môn Văn, theo kế hoạch, hàng năm một số giáo viên vẫn thường kết hợp cùng các đồng nghiệp ở Trường Sĩ quan Chỉ huy-Kỹ thuật Thông tin từ Nha Trang ra Hà Nội, tổ chức chấm thi tại địa điểm Trung đoàn Quân bưu 130 (nay là Trung tâm Kỹ thuật thông tin công nghệ cao). Việc chấm thi là thực hiện theo hướng dẫn của Cục Nhà trường. Mỗi đợt chấm thi đều được chăm lo ăn uống, nghỉ ngơi và bồi dưỡng khá chu đáo. Chấm bài thi tuy đã có ba rem hướng dẫn, nhưng có những trường hợp ngoại lệ cũng phải xem xét! Tôi nhớ một lần, tình cờ có một bài văn chỉ vẽ một con trâu, cái cày và người cầm cày. Ở dưới viết mấy câu thơ:

Ngày xưa ông giáo cũng đi thi

Cũng ngó, cũng nhìn, cũng copy

Ngày nay ông giáo đi giám thị

Thử hỏi ông rằng: Ngặt làm chi???

Lần đầu gặp một trường hợp như vậy, không nhịn được cười, tôi đọc để mọi nghe và cùng xem. Sau khi hội ý, chúng tôi thống nhất chấm điểm 0!

***

Chuyện kể về Trường Văn hóa Thông tin thì nhiều lắm! Hơn 5 năm công tác ở Trường Văn hóa Thông tin đã để lại trong tôi những dấu ấn không thể nào quên! Những kỷ niệm vui - buồn một thời để nhớ luôn nằm trong ký ức; mỗi lần có dịp về thăm, tự thấy lâng lâng, trào dâng cảm xúc thật khó tả!

Với tôi, 33 năm xa Trường, rồi đi học; tiếp đó là chuyển công tác đến vài ba đơn vị, ở đâu cũng có những nét đặc thù riêng, nhưng từ đáy lòng mình vô cùng biết ơn Trường Văn hóa Binh chủng Thông tin liên lạc thân yêu, nơi trải nghiệm thử thách bước đầu, được kết nạp Đảng tại đây; 2 lần được thăng quân hàm đúng niên hạn; nhân duyên có người bạn đời ở Kim Quan - Việt Hưng, và đã được tổ chức đám cưới ở chính nơi này; rồi được tổ chức lựa chọn cho đi học để có điều kiện phát triển, phục vụ lâu dài trong Quân đội đến lúc nghỉ hưu.Tôi biết ơn vô cùng những nghĩa cử cao đẹp và tấm lòng chân thật của các đồng chí nguyên là lãnh đạo, chỉ huy và các anh, chị em, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện quan tâm, giúp đỡ tôi trong những năm công tác tại Trường Văn hóa Thông tin; tạo cơ sở vốn sống, kinh nghiệm thực tiễn và hành trang kiến thức để tự tin vững bước vào đời...

Trường Văn hóa Thông tin nay đã giải tán; cuộc sống xoay vần, thế sự đổi thay; mỗi người một hoàn cảnh, số phận... tâm tư, nguyện vọng chung của các anh, chị, em cựu giáo chức Trường Văn hóa Thông tin bấy lâu nay muốn được kết nối lại với nhau để có những dịp tổ chức họp mặt thân mật, thăm hỏi, quan tâm giúp đỡ nhau trong cuộc sống. Những năm gần đây, chúng ta đã duy trì thực hiện; mỗi lần gặp gỡ trao đổi lại phát kiến thêm những ý tưởng mới, được đa số đồng tình hưởng ứng.

Đối với tôi, thời gian công tác tại Trường tuy không nhiều, nhưng tự thấy vinh dự, tự hào đã góp phần cùng các đồng nghiệp bồi dưỡng, truyền thụ kiến thức văn hóa cho các thế hệ học viên qua các thời kỳ trở thành những công dân hữu ích cho xã hội. Từ mái trường này, các cựu giáo chức và các học viên tỏa đi khắp nơi, mỗi người một hoàn cảnh, số phận; có người phát triển trưởng thành; có người nghỉ hưu, chuyển ngành, trở về với đời thường, vẫn luôn nhớ về Trường Văn hóa với những ký ức không phai!

Do đặc thù và điều kiện thực tế không thể tổ chức họp mặt được đông đủ mọi người. Hội Cựu giáo chức chúng ta được mời gia nhập vào Hội Truyền thống ngành Tuyên huấn Binh chủng Thông tin liên lạc, đó là một tín hiệu đáng mừng! Hy vọng và rất mong là thành viên xứng đáng của HỘI TRUYỀN THỐNG NGÀNH TUYÊN HUẤN của Binh chủng và cộng đồng BAN LIÊN LẠC BINH CHỦNG THÔNG TIN LIÊN LẠC!!!

Hà Nội, 22/6/2020

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Miền ký ức không phai”)

-------------------------------------

^* Bài viết nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngày Truyền thống Bộ đội Thông tin liên lạc. 

Chi tiết >>

Một số hồi ức về tự học và phương pháp học tập

Thiếu tướng Nguyễn Diệp - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Thông tin

Tôi tham gia ngành Thông tin quân sự từ tháng 12 năm 1945, cuối năm 1991 bắt đầu nghỉ hưu. Trải qua 46 năm phục vụ, trưởng thành từ một chiến sĩ học lớp báo vụ đầu tiên của Binh chủng (tháng 12 năm 1945 đến tháng 3 năm 1946), trải qua nhiều chức vụ, đến cuối năm 1987 được bổ nhiệm làm Tư lệnh Binh chủng. Tuy có trình độ đại học nhưng tôi chỉ được dự các lớp đào tạo hoặc bổ túc ngắn hạn (lớp dài nhất là 10 tháng). Riêng khóa học ở Đại học Bách khoa (1960-1963) cũng chỉ là lớp tại chức học ngoài giờ hành chính, mỗi tuần 3 buổi tối, mỗi buổi 4 tiết... Mặc dù thời gian được dự các lớp học tập trung tại trường chỉ chiếm 9% thời gian tại ngũ (không kể lớp Đại học tại chức) nhưng nhờ luôn tự học, vừa làm vừa học và khi được dự các lớp tập trung có phương pháp học tập tốt nên tôi đã trưởng thành từng bước, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, luôn được đánh giá là hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Sau đây tôi nêu tóm tắt quá trình tự học và học tập trong công tác, một số kinh nghiệm về phương pháp học tập khi tự học và khi dự các lớp học tập trung, hy vọng sẽ giúp các học viên đang học tại trường cũng như các sĩ quan trẻ vận dụng để học tập đạt kết quả tốt và thường xuyên học tập nâng cao trình độ để góp phần vào sự nghiệp xây dựng và chiến đấu của Binh chủng trong thiên niên kỷ mới.

1. Sau khi học lớp đào tạo báo vụ 3 tháng, được về tập sự tại đài của Bộ, ngoài giờ làm việc theo phiên ca, hàng ngày tôi đều tự tập phát báo và thu tin của các đài thông tấn quốc tế khoảng hai giờ. Nên sau 4 tháng tôi đã phát được khoảng 100 chữ/phút và thu khoảng 150 chữ/phút, độc lập làm được các phiên liên lạc nên tháng 7 năm 1946 đã được giao phụ trách một đài độc lập của Đại đoàn Bắc Bắc đóng quân ở Lục Nam.

2. Trong khi phụ trách đài, do nhu cầu phải tự sửa chữa đài khi hỏng hóc, tôi đã tự học nguyên lý vô tuyến điện qua hai tập sách tiếng Pháp (La TSF của Berchet và La radio, Mais c'est très Simple của Aisberg)¹ rồi tự dò mạch điện đài mình phụ trách nên đã có thể phát hiện và tự sửa các hỏng hóc thông thường không phải đem đài về trạm sửa chữa của Khu.

Do có trình độ về kỹ thuật vô tuyến điện nên đến tháng 3 năm 1947 tôi được điều động từ Khu 10 về làm việc tại Xưởng CRL của Bộ khi xưởng di chuyển lên căn cứ địa Việt Bắc.

3. Nhờ vừa làm vừa học ở CRL, lắp ráp và sửa chữa các điện đài, tôi đã được phụ trách bộ phận vô tuyến điện và được giao thêm nhiệm vụ làm giáo viên một lớp đào tạo báo vụ (1947) và một lớp cơ công sơ cấp (1950).

Trong thời gian này, tôi còn dành thời gian tự ôn về văn hóa bằng sách giáo khoa các lớp Trung học phổ thông, hy vọng là sau khi kháng chiến thắng lợi sẽ được học thêm ở bậc đại học.

Mặt khác để làm tốt nhiệm vụ giáo viên tôi phải nghiên cứu thêm các tài liệu về kỹ thuật điện và vô tuyến điện, phải tìm tòi cải tiến phương pháp giảng dạy để các học viên trình độ văn hóa thấp cũng tiếp thu được.

4. Từ tháng 7 năm 1950 đến cuối năm 1954 vì đã làm trưởng đài lại có trình độ kỹ thuật nên tôi được giao làm đội trưởng đội vô tuyến điện cơ động của Cục Thông tin chuyên đi phục vụ các chiến dịch do Bộ tổ chức và chỉ huy (từ Chiến dịch Biên Giới đến Chiến dịch Điện Biên Phủ).

Qua 9 chiến dịch, vừa tổ chức điều hành các mạng vô tuyến điện của chiến dịch, vừa phụ trách các lớp tập huấn Trưởng đài sau các chiến dịch, tôi đã trưởng thành về quản lý chỉ huy đơn vị, về công tác tham mưu và công tác huấn luyện.

5. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, từ năm 1955 tôi được phân công làm trợ lý huấn luyện tại Phòng Huấn luyện - Cục Thông tin, được tiếp xúc với một số chuyên gia Liên Xô nên tôi tự học tiếng Nga qua hai tập sách của "Dương Văn Thành", đã nắm được ngữ pháp và một số từ làm cơ sở để đọc các tài liệu hướng dẫn sử dụng các thiết bị do Liên Xô viện trợ. Cũng nhờ quá trình tự học và rèn luyện nên khi Chính phủ có chủ trương mở lớp Đại học tại chức ban đêm ở trường Đại học Bách khoa, tôi được cử đi dự thi tuyển vào học khóa 1 (1960-1964). Đây là lớp học tại chức, mỗi tuần học 3 buổi tối, mỗi tối 4 tiết, nên sau giờ làm việc buổi chiều phải ăn vội rồi đạp xe đi học, gần 23 giờ đêm mới về nên rất mệt, mặt khác mỗi dịp đi công tác xa 1 – 2 tuần lại phải mượn sách chép bài và học đuổi rất vất vả vì thời gian này chưa có các giáo trình được in ấn để bán cho sinh viên. Tuy vậy, với nhiệm vụ Trưởng lớp tôi vẫn cố phấn đấu để thi các môn học đạt khá, giỏi. Đến giai đoạn làm đồ án tốt nghiệp, tôi được Cục Cán bộ chỉ định đi học một lớp bổ túc 10 tháng ở Ki-ép (nay là thủ đô của U-crai-na) cùng với các chủ nhiệm thông tin quân khu, quân chủng nên không được nhận bằng kỹ sư vô tuyến điện nhưng về cơ bản đã hoàn thành chương trình Đại học.

Trước khi đi Liên Xô, học viên được học thêm hai tháng tiếng Nga. Lớp học có hai phiên dịch. Nhờ đã tự học tiếng Nga nên chỉ sau hai tháng đầu phải nghe giảng qua phiên dịch còn từ tháng thứ ba tôi đã có thể nghe trực tiếp và trả lời giáo viên bằng tiếng Nga khi kiểm tra - kết quả là qua 55 lần kiểm tra tại lớp và kiểm tra cuối môn học tôi đều đạt điểm 5 (điểm tối đa).

6. Trong thời kỳ chống Mỹ, tôi được chuyển về Trường Sĩ quan Thông tin từ tháng 5 năm 1965, lúc đầu làm Phó phòng Giáo vụ, sau làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 đào tạo cán bộ kỹ thuật trung cấp các chuyên ngành vô tuyến điện cỡ nhỏ, xe máy vô tuyến điện công suất lớn, vô tuyến điện tiếp sức, tổng đài, máy tải ba, tải báo, máy điện báo truyền chữ... Do Nhà trường ở sơ tán trên nhiều thôn, mỗi tiểu đoàn làm nhiệm vụ như một phân hiệu, phải quản lý toàn bộ chương trình huấn luyện, thông qua tài liệu, duyệt giáo án, kiểm tra công tác dạy và học.

Trên cơ sở có trình độ đại học về ngành vô tuyến điện, tôi tự học các chuyên ngành khác qua duyệt tài liệu và giáo án do giáo viên biên soạn, dự các buổi dạy thực hành nên sau khóa huấn luyện tôi đã có trình độ kỹ thuật tổng hợp, nắm được tính năng, cách sử dụng, bảo quản, sửa chữa các thiết bị được trang bị trong Binh chủng giúp cho việc hoàn thành nhiệm vụ khi được bổ nhiệm làm Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Binh chủng từ 1980-1987.

Tóm lại, nhờ quán triệt tinh thần học tập thường xuyên, học tập không ngừng để làm tốt nhiệm vụ, tôi đã luôn tranh thủ thời gian tự học, vừa làm vừa học và tận dụng thời gian được dự các lớp học tập trung để nâng cao kiến thức toàn diện, nâng cao trình độ nhằm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Muốn học tập có kết quả khi tự học cũng như khi học ở các trường, ngoài tinh thần cần cù, tranh thủ thời gian còn phải có phương pháp học tập tốt. Sau đây tôi xin nêu một số kinh nghiệm đã thực hiện:

* Tự học cần chọn nội dung thiết thực, liên quan đến nhiệm vụ công tác và làm cơ sở để học các môn có liên quan - Ví dụ: để có thể tự học về chuyên môn kỹ thuật, tôi đã chú ý ôn và tự học thêm về vật lý, toán học và ngoại ngữ. Còn về chuyên môn thì tự học về điện kỹ thuật, nguyên lý vô tuyến điện. Khi làm Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn đào tạo cán bộ Kỹ thuật trung cấp từ 1966 đến 1968 tôi đã chú ý tự học các chuyên ngành kỹ thuật khác...

* Tự học cần chú ý cả lý thuyết và thực hành. Ví dụ: năm 1960 khi được cử đi dự thi tuyển vào lớp học đại học tại chức với yêu cầu có trình độ hết lớp 9 (hệ 10 năm), lúc đó tôi mới có trình độ lớp 8 mà thời gian chuẩn bị dự thi chỉ có 10 ngày. Làm thế nào để trong thời gian ngắn đó phải vừa ôn kiến thức toán - lý - hóa của lớp 7, lớp 8 và tự học thêm lớp 9. Ngoài việc phải nỗ lực tự học mỗi ngày 12 giờ, tôi đã xếp chương trình hợp lý tập trung thời gian vào các môn khó, môn từ lâu mình ít chú ý như hình học không gian, hóa học... Phương pháp là sau khi nghiên cứu lý thuyết viết tóm tắt từng chương và làm một số bài tập khó. Sau 9 ngày tự ôn, tôi dành một ngày nhờ một giáo viên văn hóa giải đáp một số thắc mắc và hướng dẫn làm các bài tập khó... Kết quả là khi thi tuyển tôi đạt điểm 5 về vật lý, điểm 4 về toán, về hóa và được chỉ định làm trưởng lớp.

* Khi học tập trung tại trường, việc tự học, tự nghiên cứu, tham khảo các tài liệu có liên quan đến bài học, môn học cũng rất cần thiết, giúp cho đạt kết quả tốt hơn.

* Học tập ở trường muốn hiểu sâu, nhớ lâu cần phát huy tinh thần học tập chủ động. Trong 3 lần được dự các lớp bổ túc ngắn hạn ở Liên Xô (ở Ki-ép học 7 tháng, ở Lênin-grát 1 lần 10 tháng, 1 lần 5 tháng) tôi đã vận dụng phương pháp học tập chủ động như sau:

- Căn cứ theo tiến trình biểu hàng tuần, tôi mượn ở thư viện các giáo trình và tài liệu tham khảo có liên quan. Trong giờ ôn bài buổi chiều tại lớp và tự học buổi tối ở nhà nghỉ, tôi dành 1/3 đến 1/2 thời gian ôn các vấn đề khó và làm bài tập do giáo viên ra còn dùng 1/2 đến 2/3 thời gian tự nghiên cứu các bài sẽ học sáng hôm sau ở lớp. Quá trình tự nghiên cứu đã giúp tôi hiểu khoảng 80% nội dung sẽ học và nâng cao được trình độ ngoại ngữ. Do đó trong buổi dự lên lớp sáng hôm sau, tôi có thể tiếp thu bài giảng một cách thuận lợi, có thể nắm 100% phần lý thuyết, buổi chiều không phải ôn lý thuyết mà chỉ làm bài tập và phụ đạo các đồng chí trong tổ, giúp anh em hiểu bài (đồng thời cũng giúp mình hiểu sâu nhớ lâu bài). Sau đó lại tự nghiên cứu các bài sẽ học sáng hôm sau.

Cuối từng chương, từng môn học tôi chú ý tóm tắt các vấn đề chính nên khi chuẩn bị dự sát hạch cuối môn và tổng ôn, dự sát hạch cuối khóa không mất nhiều thời gian mà vẫn đạt kết quả cao. Nhờ có phương pháp học tập chủ động trên nên trong 3 khóa học ở Liên Xô, tôi đều tốt nghiệp loại "giỏi", các môn thi đều đạt điểm 5.

- Khi dự lớp học bổ túc 10 tháng tại Học viện Quân sự cấp cao (1979-1980) vì là học trong nước, không mất thời gian đọc tài liệu qua ngoại ngữ, tôi đã tranh thủ đọc thêm nhiều tài liệu tham khảo, chủ yếu là các bản tổng kết các chiến dịch, các trận đánh lớn và chú ý tóm tắt, tổng kết phần học lý luận nên khi thi cuối môn, ngoài việc viết đầy đủ phần lý luận theo các bài giảng tôi còn liên hệ với thực tế, chứng minh bằng các dẫn chứng chiến đấu nên qua môn thi tôi đạt tổng cộng 58 điểm (4 điểm 10, 2 điểm 9) được xếp đỗ đầu khóa học gồm hơn 100 cán bộ trung cao cấp (thủ khoa) và được Bộ Quốc phòng tặng Bằng khen...

Hiện nay tôi đã nghỉ hưu được 9 năm nhưng vẫn chú ý học tập qua sách báo, chú ý đọc các tài liệu kỹ thuật để khỏi lạc hậu với sự phát triển của công nghệ thông tin.

Qua những dòng tâm sự này, tôi mong rằng các học viên đang học tại Trường cũng như các sĩ quan đang công tác quán triệt tinh thần "học tập thường xuyên, học tập suốt đời" gắn việc "học để biết" với "học để làm" và tùy hoàn cảnh, tùy trình độ để xây dựng cho mình một chương trình và một phương pháp tự học hợp lý. Có như vậy chúng ta mới tiến kịp thời đại, góp phần vào xây dựng nền kinh tế tri thức đang hình thành và phát triển trong thế kỷ XXI.

Tháng 5-2000

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”)

-------------------------------------------

¹. La TSF: vô tuyến điện báo (La télégraphie sans fil); La radio - Mais c'est très Simple: Vô tuyến điện, thật là đơn giản.

Chi tiết >>

Tâm sự cô giáo trẻ

Anh Lê - tặng cô giáo Trường Văn hóa Thông tin

Có một lần - Hồi ấy anh hỏi em:

Cô giáo của anh bao giờ lên bục giảng?

Em bối rối, ngượng tìm câu chuyện lảng

Mắt trả lời gợi muôn nỗi xa xôi...

 

Bao năm trôi đi, kỷ niệm cũng qua rồi

Mùa phượng thay hoa bao lần hồng mặt đất;

Những chuyện đùa vui đã thành sự thật

Em đâu còn là cô giáo của riêng anh!?

 

Mơ ước ngày xưa thơm mát trong lành

Theo suốt tháng năm, suốt mùa phượng nở

Anh đã đi xa và anh còn nhớ

Mỗi bức thư về vẫn nhắc chuyện hôm qua

 

Anh gọi nghề em là nghề “chăm hoa”

Đôi bàn tay em - đôi bàn tay gieo hạt

Em gieo mãi hạt vàng trên cát

Cho mỗi chồi mầm thành một sức xanh non

 

Vun đắp mai sau rừng hạnh phúc vẹn tròn...

Phải chi chiều nay anh được về dự lớp

Để chứng kiến những phút giây hồi hộp

Nét chữ đơn sơ như gợi nhớ điều gì

 

Và giọng giảng bài như nói với người đi...

Tay em run run mở từng trang giáo án

Dòng chữ chưa quen ngập ngừng trên bảng

Em nghe tim mình cũng rạo rực xôn xao

 

Như anh gọi em - Cô giáo - hồi nào

Chiều hôm nay anh đang đi về đâu?

Có biết chăng em lên lớp lần đầu

Em gửi tình em trong bài giảng

Để nói với người em đợi “rất là lâu”!

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Miền ký ức không phai”) 

Chi tiết >>

Sắc trắng ngời ngời

Phạm Phú Nhân

Nhớ một thời Trường Văn hóa Binh chủng Thông tin

Một viên phấn trắng cầm tay,

Lời anh không hát mà hay vạn lời

Bởi trong sắc trắng ngời ngời,

Đến gian truân cũng tuyệt vời gian truân

 

Đến trăng sao cũng rất gần,

Không gian "hình học" mà rằm lung linh;

Ai từng chia lửa bình minh

Để qua lăng kính nắng sinh cầu vồng...

 

Bao điều thần thoại mênh mông,

Một viên phấn với sắc hồng bàn tay;

Hạt trội hạt lắng sông đầy,

Cho bồi bên lở cho xây bên bồi!

 

Ơi viên phấn trắng ngời ngời,

Trải bao nhào nặn nên đời thản nhiên

Tạc mình vào sắc bảng đen,

Thân mòn vẹt vẫn lành nguyên sắc màu!

 

Chợt nghe gió thoảng qua đầu,

“Không vôi sao thể đỏ trầu ngàn năm”;

Phấn mang sắc trắng vôi đằm,

Bẻ đôi ra vẫn chữ Văn chữ Lòng...

 

Tình yêu đồng đội mênh mông,

Một viên phấn với sắc hồng bàn tay;

Anh chia cho khắp bạn bầy,

Tình thương và những cánh bay rộng dài...

 

Giản đơn một sắc trắng ngời

Mà giàu có nhất đấy,

Người yêu ơi!

Trường Lâm, ngày 18/11/1976

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Miền ký ức không phai”) 

Chi tiết >>

Mới đấy đã mười bảy...*

Thiếu tá Phạm Phú Nhân – nguyên Phó Hiệu trưởng về Huấn luyện Trường Văn hóa Binh chủng Thông tin

Sau một tháng huấn luyện “tân binh” chủ yếu là học chính trị, chỉ có hai ngày học Điều lệnh Đội ngũ, chúng tôi được điều về Bộ tư lệnh Thông Tin làm nghề dạy học.

Chúng tôi gồm ba người, ba sinh viên vừa tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tôi thì về Trường Văn hoá; cùng lớp Toán Cơ với tôi, Bùi Xuân Hoài về Trường Sĩ quan. Người cùng về Trường Sĩ quan với Bùi Xuân Hoài là Lê Quyết Thắng bên khoa Lý. Hoài và Thắng đi Hà Bắc sớm tinh mơ ngày 10/12/1970. Còn lại mình tôi ở lại Trạm khách, hết đi ra lại đi vào, nâng lên hạ xuống chiếc ba lô lép kẹp...

Mãi đến 9 giờ sáng ngày 12/12/1970, tôi mới được anh Trần Phong Diệu, Trợ lý Văn hoá Bộ tư lệnh đến đón và dẫn ra bến xe Kim Mã. Anh Diệu khi ấy mang “hàm” trung úy; trung úy thời ấy so với bây giờ “giá” hơn nhiều?! Thời ấy, nghe nói, những ai là “giáo viên văn hóa” thường chậm lên quân hàm!? Tôi lên xe theo anh, tay khư khư ôm giúp anh cái bình “a-mô-ni-ắc” mà anh đưa theo lên Trường để giáo viên dạy hoá làm thí nghiệm. Chỉ lo cái bình thủy tinh ấy mà vỡ ra thì cả cái xe có mà khai mù khai mịt! Đến bến Phùng, chúng tôi xuống xe và đi bộ...

Đang mải nghĩ ngợi mường tượng nơi mình sẽ đến ra sao, thì tôi bỗng giật mình bởi những tiếng hò reo chào đón...

Hoá ra mái trường mà tôi đến là thế này đây: Một ngôi nhà ngói cũ kĩ, ba căn nhà lá đơn sơ. Cái ngôi nhà ngói cũ kĩ ấy có tên là quán La Thạch. Bên trong quán có vài bát hương và mấy tượng thờ. Trước đó tôi cứ mường tượng rằng, đã là “trường học” thì phải “nhà tầng, nước máy, điện giăng đàng hoàng”. Hay đâu trường của tôi chỉ là một cái quán chơ vơ bên cánh đồng bát ngát!

Anh Diệu giới thiệu tôi với các đồng nghiệp. Lúc ấy đang nghỉ giải lao giữa hai tiết học nên tôi được gặp tất cả số giáo viên của Trường. Có 10 người: 3 giáo viên cấp II là các anh Nguyễn Văn Trung (toán), Ngô Công Mỹ (lý) và Đồng Văn Nhưng (văn); 2 giáo viên cấp I là chị Trần Thị Dương Liễu và anh Dương Minh Kha; còn lại là các anh: Nguyễn Thành Nguyên, Chu Văn Thanh, Nguyễn Ngọc Hoà, Đỗ Xuân Hy và Nguyễn Phúc Chung, những người đã tốt nghiệp cấp III được điều về từ các đơn vị để làm cái việc “bắt bồ câu đi cày!”

Ngày ấy, ở đây chưa có các chức danh hiệu trưởng, hiệu phó, chưa có “ban bệ” gì! Phụ trách nhà trường là hai viên trung úy, một già hơn anh Diệu là bác Lê Tiến Tịnh phụ trách công tác hậu cần (bác Tịnh đi bộ đội từ năm “bốn sáu”), một nữa trẻ hơn anh Diệu là anh Lê Văn Cận phụ trách công tác chính trị. Phụ trách Tổ Giáo viên là giáo viên văn, Thượng sĩ Đồng Văn Nhưng. Tất cả giáo viên đều là hạ sĩ quan hưởng chế độ “phụ cấp”, trừ chị Liễu hưởng lương “công nhân viên quốc phòng”. Tôi là người thứ hai trong tổ giáo viên này, hưởng chế độ lương. Mức lương ngày ấy là 51 đồng một tháng, góp tiền ăn, còn lại có thể đủ mua hàng trăm bát phở! Mọi người chào đón tôi rất nhiệt tình và chu đáo! Giáo viên Trường đang thiếu, tôi lại là người đầu tiên có trình độ đại học ở Trường Văn hoá này...

Đêm đầu tiên ở đây, nghĩ ngợi, lo lắng vu vơ... Thiếp đi được một chút thì có ai đó lay dậy và thì thầm: “Này, dậy ăn cháo bồ câu!”. Tôi ngạc nhiên vô cùng! Chắc lúc ấy mắt tôi sáng lắm! Lại còn nghe ai đó nói: “Sáng mai ăn phở đấy!”. Sau này tôi mới biết, cái trường này chính là cái sự kéo dài ra của Trại trẻ rồi Trại an dưỡng C53. Thảo nào!

Nhân đây, tôi kể luôn chuyện về cái “con dấu” của Nhà trường, cái con dấu khắc dòng chữ “TRẠI AN DƯỠNG C53”. Khi mà chẳng nơi nào còn dùng con dấu vuông “củ khoai” thì trường chúng tôi vẫn dùng. Nói là “Trường” văn hoá nhưng trong thực tế, mọi người vẫn gọi là “Lớp” văn hoá. Thôi thì, gọi là gì cũng được, miễn là nó vẫn có một cái tên khai sinh, cho dù là một cái tên khai sinh một cách... “bí danh” chăng nữa! Một lần “đi phép”, giở giấy trình người bán vé tàu hoả mong được giảm 50% tiền vé, tôi bị vặn vẹo đủ thứ. Người bán vé tàu nhìn tôi với ánh mắt đầy nghi ngờ, cứ như tôi là gián điệp không bằng! Chung quy cũng chỉ tại cái con dấu vuông “củ khoai” này thôi! Trong khi mọi người “tròn”, ai bảo anh lại cứ “vuông”? Cuối cùng tôi phải nói là đơn vị tôi đóng quân mãi bên nước bạn Cam-pu-chia, người bán vé mới chịu tin đấy!(?)

Trường có 3 lớp: 1 lớp 4, 1 lớp 6 và 1 lớp 7. Học viên chủ yếu là sĩ quan; nếu có chiến sĩ thì đó là các chiến sĩ có thành tích chiến đấu và phục vụ, được lựa chọn từ các đơn vị về. Nhiều người còn mang theo cả bệnh sốt rét từ chiến trường.

Trong tiết học Vật lý, nghe giảng về “trọng tâm” với “trạng thái cân bằng” mà lại có học viên tự dưng giật đùng đùng ngã vật ra thì cũng là cái sự thường! Sốt rét mà!

Không phân biệt giáo viên hay học viên, già hay trẻ, cán bộ hay chiến sĩ; ngoài giờ lên lớp chúng tôi bình đẳng trong mọi công việc, từ việc quay cán mì sợi, gánh nước, nấu ăn đến tăng gia trồng cấy, sơ tán, chạy lụt... Tất cả “Trường” đúng là một “Lớp” thật!

Cái tập thể đầy yêu mến ấy tất có người đáng mê. Tôi đã mê một người ngay từ phút gặp gỡ đầu tiên. Một năm sau đó, chúng tôi thành vợ thành chồng. Ở Trường Văn hoá này, cho đến nay có tới hàng chục lễ cưới của giáo viên được tổ chức, trong đó có những lễ cưới "giáo viên - học viên” lấy nhau đấy!

Biết bao nhiêu số phận đã gắn bó gần suốt cả cuộc đời với mái trường này. Lấy nhau, sinh con đẻ cái ở “trường văn hóa”; vào Đảng ở “trường văn hoá”; gánh chịu buồn đau riêng của từng cá nhân cũng “trường văn hoá” lo toan trách nhiệm...

Tôi vô cùng biết ơn Trường Văn hoá Binh chủng Thông Tin, chiếc nôi của cuộc đời tôi, ngôi nhà ấm áp của cuộc đời tôi...

Chẳng hiểu vì sao cho đến bây giờ, trường chúng tôi không hề có lấy một cuốn “An-bom”, một sổ “truyền thống”; thậm chí danh sách của hàng trăm giáo viên, hàng ngàn học viên đã qua trường này cũng không còn đầy đủ nữa! Biết đâu đấy, trong số đó sau này, có người trở thành lãnh tụ, vĩ nhân. Khi đó, muốn tìm hiểu bước đường phấn đấu gian truân vất vả của họ, ở ngôi trường này, thì biết tìm đâu ra!

Lỗi này có cả của tôi!

Mười bảy năm gắn bó với Trường, tôi là một trong rất ít người, ở lâu nhất trường này kia mà!

Hãy tha thứ cho tôi, “mười bảy năm” trôi nhanh quá; chúng tôi chưa làm kịp điều này!

Mới đấy đã “mười bảy năm”!

Từ cái quán La Thạch bơ vơ trên cánh đồng xưa, đến bây giờ dập dìu đông vui kề bên Hà Nội.

Từ một tiểu đội “10 giáo viên du kích” đầu tiên, nay đã đội ngũ chính quy điệp trùng.

Từ con dấu vuông “củ khoai”, nay đã con dấu tròn trăng...

Mười bảy năm tồn tại một Nhà trường, trường chúng tôi đang ở cái tuổi “trăng tròn lẻ”...

Chúng tôi nguyện mang theo và giữ gìn vẹn tròn suốt đời cái vầng trăng vành vạnh ấy!

Trường Lâm, ngày 10/11/1987

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Miền ký ức không phai”)

-----------------------------------------

* Hồi ức được viết nhân kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1987) và được đăng trên báo Thông tin số 334 - tháng 11/1987. 

Chi tiết >>

Ngôi trường ấy...

Đại tá TS. Nguyễn Văn Khoan

Nước ta là một nước nông nghiệp. Mẫu số nhân dân, theo tài liệu của nhà cầm quyền Pháp, có tới 95 phần trăm là “mù chữ”. Tỉ số là nông dân chắc cũng 95 phần trăm là thất học.

Năm 1943, ở Bắc Kỳ có phong trào “truyền bá quốc ngữ” do một nhóm trí thức vận động, dưới sự chỉ đạo của Đảng. Năm 1945, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã công bố 3 thứ giặc trước mắt cũng như dài lâu - của nước ta là: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Chính phủ thành lập Nha Bình dân học vụ, phát động “xóa nạn mù chữ”. Trong cả nước dấy lên một cuộc vận động chính trị rộng khắp, từ thôn quê đến thành thị, từ đồng bằng lên miền núi, hải đảo. Đêm đêm, các cụ già chống gậy, các bà mẹ bế con mang theo giấy, vở, đèn dầu đi học “i tờ”:

- “I tờ” có móc cả hai. I ngắn có dấu, tờ dài có ngang...

- O, ơ hai chữ khác nhau, vì ơ lại có móc câu bên mình.

Trên nền học vấn thấp như vậy, nên các anh đội viên vào bộ đội, làm lính Cụ Hồ, có rất nhiều người chưa biết chữ. Ở các đơn vị bộ đội, bên cạnh việc học quân sự, bắn súng, ném lựu đạn, đâm lê... còn có lớp học riêng cho một số chiến sỹ học để “thoát nạn mù chữ”, “biết đọc, biết viết”, “đọc thông, viết thạo”.

Kháng chiến chống Pháp được mấy năm, nhiều bộ đội nông dân, chân đất đã chiến đấu anh dũng, lập được nhiều thành tích, đã trở thành những chỉ huy tiểu đội, trung đội, đại đội... Trước yêu cầu xây dựng quân đội chính quy, hiện đại, kiến thức - ta quen gọi là trình độ văn hóa - của họ bắt đầu sinh ra mâu thuẫn. Năm 1954, khi tập kết ra Bắc, anh hùng thông tin Đặng Quang Cầm được gặp Bác Hồ.

Bác hỏi:

- Cháu Cầm học lớp mấy rồi?

- Thưa Bác, cháu học kém lắm, chưa đọc được báo...

- Cháu phải đi học. Có học mới ở bộ đội lâu dài được - Bác nói.

Ở Liên khu 5, từ những năm 49, 50 đã có một trường “Văn hóa Kháng chiến”, do Nguyễn Văn Hiến – tú tài thời Pháp – làm hiệu trưởng. Một học viên của trường này là Võ Chí Công, sau này là Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Việt Nam. Đặng Quang Cầm có giấy gọi đi học, nhưng không thể đến trường vì nhiệm vụ ở con đường mòn Hồ Chí Minh bấy giờ không thể thiếu anh...

Đến kháng chiến chống Mỹ, đòi hỏi về xây dựng quân đội ta càng trở nên cấp bách. Bên cạnh việc chiêu sinh thanh niên đã có trình độ học vấn khá hơn trước, cấp 3, cấp 2, công tác bồi dưỡng cho cán bộ học vấn thấp ở đơn vị nào cũng được đặt ra, bổ túc cho ngay cán bộ của đơn vị mình. Năm 1967, Trường Văn hóa Binh

chủng Thông tin ra đời. Đây là một tất yếu lịch sử...

Trường có nhiệm vụ “bổ túc văn hóa” cho cán bộ sơ cấp thông tin học vấn còn thấp, cố gắng xong cấp 1, rồi hết cấp 2. Trường trực thuộc Phòng Chính trị của Cục Thông tin liên lạc (sau đổi là Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc), trong biên chế tổ chức của Ban Tuyên huấn...

Thời gian ấy, tôi là trợ lý tuyên huấn, phụ trách báo chí, tuyên truyền, huấn luyện, thi đua, văn hóa... của Binh chủng nên vẫn được thường xuyên làm việc với Ban giám hiệu trường, với các cô, thầy, với các học viên...

Cô, thầy giáo của Trường có nhiều kinh nghiệm giảng dạy các cháu thanh, thiếu niên. Nay, học trò là những sỹ quan, đảng viên, có nhiều người hơn tuổi mình... nên ban đầu cũng gặp chừng nào đó khó khăn. Nhưng rồi với tình yêu nghề nghiệp, thông cảm sâu sắc với hoàn cảnh từng học viên, các nhà giáo của trường đã đem hết khả năng để “vũ trang kiến thức” cho họ.

Học viên, có người không thích học, ngại khó. “Về đơn vị thôi! Học mệt lắm! Học không vào đâu!” Nhưng đa số coi đây là một dịp may, hạnh phúc, nên họ cần cù, siêng năng, kiên nhẫn vượt lên khó khăn của chính mình để “theo thầy, theo lớp”. Có nhiều học viên học rất tốt, tiến bộ nhanh. Nhưng cũng có người “hai năm chưa xong 1 lớp”. Trong một kỳ thi tốt nghiệp cấp I (hồi đó là lớp BTVH ở trung đoàn), đề làm bài văn với đầu bài là: “Đồng chí nghĩ gì về lời nói của Bác: Trung với Nước, Hiếu với Dân của Quân đội ta”? Anh hùng thông tin người dân tộc Mường - Hoàng Văn Cón đã trả bài chỉ với mấy dòng chữ “Hồ Chủ tịch Muôn Năm”. “Bác Hồ Muôn Năm” trên một nửa trang giấy, dòng chữ cao, thấp... Anh vẫn phải cố gắng học cho hết “chương trình”. Đấy là cái “thuở ban đầu” về sự bổ túc văn hóa ở đơn vị. Còn khi đã được đưa về Trường Văn hóa của Binh chủng thì không còn tình trạng như vậy. Và với nỗ lực của cả giáo viên lẫn học viên, trình độ văn hóa nói chung của cán bộ chiến sĩ đều đã nâng lên hẳn, đáp ứng yêu cầu của nhân lực quân đội. Đó là đóng góp rất đáng ghi nhận của Trường Văn hóa Binh chủng trong một giai đoạn lịch sử của Binh chủng nói riêng, quân đội nói chung.

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Miền ký ức không phai”) 

Chi tiết >>