Mát tay

Đại tá Nguyễn Trọng Khoát – nguyên Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kỹ thuật Thông tin

Năm 1952 sau khi đã phục vụ Chiến dịch Hòa Bình, tôi trở lại Xưởng Thông tin. Khi đó Ban quản đốc và Công đoàn đã cho phép các gia đình và công nhân ở tập thể được nuôi gà, ngan và trồng rau để cải thiện.

Cụ công nhân mộc Phi Công Thực đã làm một chuồng gà, nuôi nhốt đẻ tránh bị cầy cáo về vồ mất. Một sáng chủ nhật cụ định bắt một con thịt, nhưng chuồng quá sâu cụ với mãi không bắt được và “khục”! một tiếng ở vai, cụ đau buốt, tay không cử động được nữa. Đến viện quân y xác định cụ bị gãy khớp bả vai.

Cụ đã đi chữa gần 3 tháng, tiến bộ chẳng được bao nhiêu do đã già, xương phát triển kém.

Ít lâu sau đó, một hôm họp chấp hành công đoàn có cả Quản đốc xưởng Dư, đồng chí Chủ tịch Công đoàn nói:

- Cụ Thực muốn xin về gia đình để chữa tay, mà từ đây về nhà cụ phải đi mất mấy ngày đối với người khỏe. Cụ lại già, yếu thì đi thế nào?

Thảo luận một hồi, quyết định!

- Do cụ đã quá tuổi lao động nên để cụ nghỉ luôn, thành lập một tổ đưa cụ về nhà, giao cho đồng chí Khoát lo việc này.

Tôi lập tổ công tác gồm 5 người: 4 người thay nhau khiêng cụ, một người dự bị ốm đau dọc đường, lo ăn nghỉ.

Sau khi lưu luyến anh em cụ leo lên võng, chúng tôi khiêng cụ đi. Lãnh đạo nhắc đi nhắc lại: chú ý an toàn. Được cái người cụ cũng nhẹ nên việc khiêng đi cũng chấp nhận được. Cứ đi chừng 1km lại đổi người khiêng, chuyện trò vui vẻ nên cũng không thấy vất vả lắm.

Cụ quê ở Thạch Thất, Phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông, tản cư lên Yên Bái, hiện gia đình đều ở đó cả. Chúng tôi đi 3 ngày 2 đêm thì về đến gia đình. Rất mừng tất cả đều an toàn, cụ rơm rớm nước mắt trong vòng tay của cụ bà và 2 con.

Thục, con gái lớn của cụ mang ra lưng thúng quýt. Cả nhà và chúng tôi ăn, chuyện trò vui vẻ.

Cơm tối xong, ngồi quanh ấm nước, cụ vỗ vai tôi, nói:

- Tôi ở với anh đã mấy năm nhưng hôm nay mới thật biết anh: anh là người rất tốt, gia đình và tôi rất cảm ơn các anh.

- Cụ ơi, thầy cháu cũng là công nhân, ta giúp nhau thôi cụ ạ.

- Tôi đã già, chẳng biết sống chết thế nào, còn 2 việc nhờ các anh và Xưởng giúp đỡ. Một là cháu Thục đây, năm nay 18 tuổi, các anh đây hay ở Xưởng có anh nào ưng ý, tôi xin ủng hộ, hai là cháu Thụ năm nay 15 tuổi, nếu Xưởng có việc gì phù họp thì cho cháu đi theo. Mấy năm công tác với anh em Xưởng tôi thấy anh em rất tốt.

Thục nghe bố nói vậy thì quay mặt đi.

- Vâng cháu xin chuyển lời của cụ về Công đoàn và Quản đốc xưởng.

Tôi quay lại vỗ lưng anh em ra sân hội ý.

- “Đánh nhanh, thắng nhanh” ý kiến cụ Thực, bọn mình ai có ý kiến gì không? Tôi thì vô tư!

- “Tụi tôi cũng vậy”, mấy anh ở Phú Thọ đáp. Thấy vậy tôi tiếp luôn.

- Anh Nhì năm nay 26 rồi, “xung phong” đi!

- Biết người ta thế nào, liệu có nên cơm cháo gì không?

- Cứ “xung phong” đi!

Tôi quay vào nói với hai cụ:

- Được ý của cụ, cháu báo cáo xin phép hai cụ cho anh Nhì được trao đổi với em Thục đôi điều.

Cụ Thực vỗ tay:

- Đồng ý! Anh Nhì cùng phân xưởng với tôi, anh ấy hiền lành lắm.

Anh Nhì và Thục đi ra phía bờ sông. Chúng tôi lên giường ngủ một giấc say sưa sau mấy ngày vất vả trên đường.

Sáng hôm sau, thấy anh Nhì tươi tỉnh cùng Thục đi chợ. Và hôm sau khi chúng tôi ra về, thì anh Nhì xin ở lại một ngày nữa. Tháng mười năm đó đám cưới Nhì - Thục được tổ chức, tôi bận không về dự được. Sau khi miền Bắc được hòa bình, từ Thạch Thất anh chị đã về nhà tôi chơi mấy lần, con trai gái đầy đủ cả.

Em Phi Công Thụ về Xưởng năm 1957 được đi đào tạo kỹ sư V.T.Đ ở Liên Xô.

20.11.1960

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Chú Bếp Cương” NXB Hội Nhà văn 2016)