Đại tướng Võ Nguyên Giáp với giao thông liên lạc, với Bộ đội Thông tin

Đại tá TS Nguyễn Văn Khoan – Hội viên Chi hội Phòng KHQS

Vào năm 1935, thày giáo Võ Nguyên Giáp với tư cách là chiến sĩ giao thông đã chuyển một chỉ thị của Trung ương từ Sài Gòn ra Huế và Hà Nội.

Trong cao trào kháng Nhật, cứu nước, tiến tới Tổng khởi nghĩa, đồng chí Văn (Võ Nguyên Giáp) đã tiến hành giảng dạy tại nhiều lớp huấn luyện ngắn ngày mà một nội dung quan trọng của các lớp huấn luyện này là vấn đề giao thông.

Năm 1944, theo chỉ thị của Già Thu (Hồ Chí Minh) đồng chí Văn đã lập các đội Nam Tiến, "đánh thông liên lạc" sang các tỉnh bạn, nối liền với Tân Trào, với Trung ương ở vùng xuôi...

Cách mạng tháng Tám thành công, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã sớm giao nhiệm vụ tổ chức mạng liên lạc thống nhất trong toàn quốc cho đồng chí Hoàng Đạo Thúy. Mạng liên lạc này đã thông suốt trong ngày 09-9-1945, ngày mà sau đó được coi như Ngày truyền thống của Bộ đội Thông tin liên lạc.

Trong kháng chiến chống Pháp, trên cương vị là Tổng Tư lệnh, Tổng chỉ huy quân đội quốc gia Việt Nam, đồng chí Võ Nguyên Giáp thường xuyên quan tâm đến việc xây dựng lực lượng thông tin, đào tạo cán bộ chỉ huy, khoa học kỹ thuật, coi thông tin như thần kinh, mạch máu của quân đội, là cánh tay phải của người chỉ huy. Đồng chí đã ký quyết định thành lập Cục Thông tin liên lạc, thành lập Tiểu đoàn 303 trong Chiến dịch Biên giới và tặng thưởng Tiểu đoàn Thông tin này Huân chương Quân công hạng Ba. Đó là tấm huân chương đầu tiên của Bộ đội Thông tin liên lạc. Trong Chiến dịch Hòa Bình 1952, đồng chí đã cùng cán bộ thông tin trực tiếp giải quyết khó khăn trong công tác bảo đảm liên lạc cho chỉ huy lãnh đạo. Chính đồng chí đã chỉ định Chủ nhiệm Thông tin cho Chiến dịch Điện Biên Phủ mặc dầu được nghe báo cáo đồng chí Hoàng Đạo Thúy ốm, nhưng đồng chí kiên quyết lệnh "ốm thì khiêng anh Thúy đi".

Khi Hiệp định Geneva được ký kết, Bộ Tổng chỉ huy có nhiệm vụ phải truyền lệnh ngừng bắn cho tất cả các đơn vị chiến đấu cả nước, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã giúp Cục Thông tin nhiều biện pháp tổ chức để lệnh được chuyển đến kịp thời, nghiêm chỉnh chấp hành, khiến đối phương phải kính phục.

Trong phong trào xây dựng quân đội tiến lên chính quy hiện đại, để bảo đảm hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, giải phóng miền Nam, trên cương vị là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, đồng chí Võ Nguyên Giáp cùng Quân ủy Trung ương, đã có những chủ trương lớn phát triển Binh chủng Thông tin liên lạc, cử cán bộ đi học ở các nước như: Liên Xô, Trung Quốc, mời chuyên gia cố vấn sang giúp đỡ Cục Thông tin, mở khoa rồi mở Trường Sĩ quan, Trường Kỹ thuật Thông tin, đề nghị các bạn viện trợ cho những khí tài hiện đại, kinh nghiệm chiến đấu.

Dưới sự lãnh đạo của Trung ương, của Hồ Chủ tịch, đồng chí đã dành nhiều tâm sức, tình cảm cho Bộ đội Thông tin, giúp đỡ Binh chủng hoàn thành được nhiệm vụ chi viện miền Nam, đánh thắng trận đầu ngày 05 tháng 8 năm 1964, giữ vững liên lạc Nam - Bắc và các đầu mối thông tin. Đồng chí cũng đồng thời chỉ ra những điều Bộ đội Thông tin cần khắc phục, cố gắng.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng đến thăm Binh chủng Thông tin liên lạc và Trạm cơ vụ A10 của Trung đoàn Thông tin 134, ngày 12-2-1972. Ảnh tư liệu.

Tháng 2 năm 1972, trong lần đến thăm Bộ đội Thông tin tại A10, Trung đoàn 134 cùng với Chủ tịch Tôn Đức Thắng, đồng chí Bộ trưởng Quốc phòng, sau khi biểu dương thành tích của Binh chủng trong những năm qua, đặc biệt trong bảo đảm thông tin liên lạc trong trận Mậu Thân 1968, đồng chí nói:

"Vừa qua, khi chiến trường phát triển vào sâu, đường liên lạc cũng phát triển theo, càng ngày càng dài, rộng thêm. Đó là một điều đáng mừng. Nhưng khi Tổng Tư lệnh cần nói chuyện với các chiến trường thì liên lạc lúc có, lúc không, lúc nhiễu không làm việc được. Tôi có hỏi lý do thì các đồng chí nói là "vì dài quá nên không bảo đảm...". Như vậy là không được. Nếu nay mai, chiến dịch mở ở Nam bộ, đánh vào Sài Gòn thì còn xa bao nhiêu. Bấy giờ các đồng chí tính sao, lại bảo vì dài quá nên không có liên lạc à? Chủ tịch nước phong tôi làm Đại tướng từ 1948, chưa hề cách chức tôi. Nhưng có khi chính các đồng chí thông tin cách chức tôi. Vì người chỉ huy mà không có liên lạc, thì ngồi chơi, đánh bài tú lơ khơ thôi. Thế là coi như mất chỉ huy, mất chức rồi..."¹.

Quán triệt lời nhắc nhở của đồng chí Bộ trưởng, Binh chủng Thông tin đã khắc phục nhiều khó khăn, thi đua "đâu cần thông tin có, đâu khó, có thông tin, chủ động hiệp đồng, lập công tập thể" đã có nhiều bước tiến bộ vượt bậc về tư tưởng, tổ chức, trang bị khí tài, đảm bảo thông tin liên lạc cho các chiến dịch, chiến trường và kết thúc bằng Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng toàn miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Tháng 9 năm 1985, nhân kỷ niệm 40 năm Ngày truyền thống Bộ đội Thông tin liên lạc, nhân dịp Triển lãm sáng kiến kỹ thuật và khánh thành Bảo tàng Thông tin, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã đến thăm và nói chuyện với cán bộ của Binh chủng. Đồng chí hy vọng và mong mỏi Binh chủng Thông tin liên lạc có bước tiến nhảy vọt mọi mặt để xây dựng một Binh chủng Thông tin liên lạc, đáp ứng với tình hình chỉ huy, chiến đấu ngày càng cao.

Một trong những đóng góp to lớn của đồng chí Võ Nguyên Giáp với Bộ đội Thông tin là năm 1946 đồng chí là người đầu tiên dẫn ra câu nói của Hồ Chủ tịch về giao thông liên lạc trong sách "Khu giải phóng" do Cứu quốc xuất bản: "Việc liên lạc là một việc quan trọng bậc nhất trong công tác cách mạng vì chính nó quyết định sự thống nhất chỉ huy, sự phân phối lực lượng và do đó bảo đảm thắng lợi...". Tư tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giao thông liên lạc ấy là bó đuốc soi đường cho tất cả các hoạt động cách mạng giải phóng dân tộc, trước hết là cho Bộ đội Thông tin liên lạc. Đồng chí Võ Nguyên Giáp vẫn thường xuyên nhắc nhở Bộ đội Thông tin phải ghi nhớ những lời dạy của Bác Hồ" phải coi giao thông liên lạc như "thần kinh, mạch máu", "giữ được giao thông là thắng lợi", "Không được để vi trùng thâm nhập vào mạch máu thông tin". v.v...

Ngày 22 tháng 12 năm 1949, trong thư gửi bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích nhân ngày kỷ niệm thành lập Quân giải phóng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết "Quân đội ta quen gọi Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp là anh Cả. Cách gọi thân mật ấy đúng với tinh thần và lịch sử của quân đội ta, vì từ ngày thành lập đội Nam tiến đến nay, Đảng và Chính phủ đã ủy quyền cho đồng chí Giáp và một số cán bộ phụ trách tổ chức, huấn luyện và lãnh đạo quân đội ta"².

Bộ đội Thông tin, một thành phần, một binh chủng kỹ thuật của quân đội cũng xin được gọi đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp như thế.

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Nguyễn Văn Khoan: Giao thông-Thông tin-Liên lạc”. NXB Lao động 1997)

----------------------------------------------

¹ Băng ghi âm lời đồng chí Võ Nguyên Giáp đã được lưu giữ trong Bảo mật Quân đội.

² Hồ Chí Minh: Với các lực lượng vũ trang nhân dân, NXB QĐND, 1975, tr. 123.