Đơn vị 32 lớn lên thế nào

Cố Cục trưởng Hoàng Đạo Thúy

Đơn vị 32 đẻ ra trong một cơ quan, mà thành phần chủ yếu là liên lạc chân, ba trăm bảy mươi người; thành phần điện thoại có một tiểu đội.

Sống ở rừng ngang, không sao thắng nổi ghẻ lở, quần áo bê bết, chăn chiếu chả có, chuyên môn ngủ lối úp thìa.

Trên đường hành quân, điện thoại khiêng dây, anh em bộ binh cứ gọi là cái bọn lằng nhằng, không cho vượt lên trước. Chuyển đạt thì áo tơi, nón lá, cứ bị gọi yêu là bọn long tong.

Nhưng ngay từ năm 1948, tinh thần đơn vị và tinh thần binh chủng đã nổi bật lên.

Đồng chí Cầu, mang mệnh lệnh ra mặt trận, đến cầu Tân Trượng. Đồng chí khoác áo tơi, đội nón, vác thêm cái cuốc ra đi, rồi biệt tích. Đơn vị cử người đi tìm, qua Bương, Cấn, gặp đồng chí bị thương nằm bên sông, đang hấp hối. Thấy người đơn vị đến, đồng chí mở to mắt:

- Tôi truyền được lệnh rồi... - và hy sinh.

Đồng chí Nghị đã để lại một tay trong các cuộc chiến đấu ở Thái Bình. Đồng chí được phái đem mệnh lệnh sang cho 24 ở Hưng Yên. Mùa rét, không làm sao có được đò. Đồng chí uống hết chai nước mắm, rồi bơi qua sông.

Những gương hy sinh và anh dũng như vậy, làm cho đơn vị thành ra có lông có cánh. Anh em quyết tâm học tập tinh thần hai đồng chí Nghị và Cầu.

1949. Địch đã chiếm nốt Sơn Tây. Địa bàn còn từ cầu Chồm đến Rịa, 50 cây số. Các trung đoàn thì anh dũng đánh đi xa, vào địch hậu, cái lên Sơn, cái sang Thái Bình.

Cọp hoành hành, vì xác người bị Tây bắn nhiều, cọp ăn đã quen đi. Liên lạc với Bộ, lên ngược thì vừa ra cửa đã bị hai đồn Đầm Bái và Xuân Mai án ngữ, cách nhau có năm trăm thước. Ngày nào cũng có người bị chúng nó giết ở quãng này. Vượt đường Sơn Tây thì tề, dõng phục kích ở Bún Thượng, Bún Hạ. Tiền lộ phí lại thường thiếu, cứ phải giả buôn muối để vượt đường.

Trong những bước gian khổ ấy, quân báo với thông tin thường kết làm bạn chí thân, yểm hộ cho nhau làm nhiệm vụ.

Những khi đường Sơn tắc, phải qua suối Đất, vượt sông Đà, qua Đồn Vàng, sông Bứa. Một lần Sinh và Bản đưa cán bộ qua lối ấy, gặp Tây đen và thủ hạ Tưởng do Tây sai ra phục kích. Hai đồng chí đã phải phân công, một người đưa cán bộ dấn lên, một người ném lựu đạn, rồi cướp súng giặc và bắn bừa. Thế mà đi được.

Có độ, lại phải chuyển sang tận đường số 5, mới lên được Việt Bắc.

Năm 1950, bước tiến mới. Điện thoại phát triển thành một trung đội. Thu thập được đủ thứ dây, đồng sắt, cả nhôm nữa. Đi đâu cũng chở nặng hai xe bò ì ạch. Người cứ xanh xao vàng vọt đi, vì vác dây. Nặng, nhưng mà phấn khởi với chiến thắng Cao Lạng. Bom na-pan với súng bô-pho xuất hiện, nhưng đồng chí Ty bị bom na-pan cháy gần nửa người mà vẫn cương quyết hoàn thành nhiệm vụ chuyển đạt.

Thời kỳ này là thời kỳ thông tin với quân báo thường được kết hợp với nhau chặt chẽ trong các báo cáo về các trận đánh mà thắng lợi không lớn. Một điểm thuận lợi to, là đơn vị được những đồng chí Tư lệnh luôn luôn săn sóc; có đồng chí Thủ trưởng, lúc thu quân, hay ở lại hành quân với thông tin, thu hết dây dợ, gồng gánh, về sau cùng.

Sự săn sóc của các đồng chí chỉ huy làm cho anh em thấy rõ nhiệm vụ của mình và đợt đơn vị vào địch hậu là dịp tốt để tiến lên một bước nữa.

Thông tin đi liên lạc với cơ sở, làm lộ tiêu, làm tiền trạm, làm cảnh vệ, làm cả xích hầu. Các đài vô tuyến điện qua một cải tiến lớn. Máy quay kêu ro ro, đã được để lại ở căn cứ, mà bắt đầu dùng pin, êm ả hơn.

Để bảo đảm cho những đơn vị lớn qua sông, khi mà các làng bạn đã bị giải tán, thuyền bè bị phá huỷ, chuyển đạt viên được phân công từng tổ hai người xuống các bến, gây cơ sở ở dân thôn bên sông, tổ chức đội thuỷ thủ khuân đò và chèo đò, xảm lại các thuyền cũ, tập trung các thúng mủng; không bao lâu mỗi tổ chuyển đạt bảo đảm được một tiểu đoàn qua sông. Ngay cả những khi tàu chiến địch liên tiếp càn trên sông Hồng, anh em cũng tổ chức được hệ thống canh gác, làm đèn báo hiệu, đảm bảo cho các đơn vị sang ngang. Nó canh như thế mà cả đại đoàn qua sông được.

Vùng địch hậu tả ngạn rộng, căn cứ hậu phương xa, thông tin bộ đội phối hợp với bưu điện, thành lập thêm đội nữ giao thông viên, hơn bảy mươi người.

Nhân dân mến yêu những anh và chị bộ đội rải rác khắp nơi ấy. Vì thế mà đâu đâu thông tin cũng có hầm đủ thứ, hầm công văn, hầm tài liệu, hầm người, hầm khách, hầm thu dung. Địch càn đi quét lại, nhưng những cái hầm ấy vẫn còn. Nhiều lúc chủ lực ra rồi, dân tản hết rồi, nhưng chuyển đạt vẫn ở lại, làm hiệu trên các ngả đường, để thu nhặt các chiến sĩ lạc lõng, phân phối vào các hầm tạm trú. Hễ gặp được cán bộ là tổ chức lại thành đơn vị, đưa ra tiếp tục chống càn.

Trong cuộc càn "Thuỷ Ngân", một đồng chí quay máy, đồng chí Trình, lưng đeo một vô tuyến điện 694, tay cầm các-bin, đưa hai đồng chí nữa khiêng máy phát điện, tìm cách vượt vòng vây. Ai trông thấy cũng bảo quẳng máy đi, nhưng Trình nhất định:

- Sống chết không bỏ máy.

Chuẩn bị đánh Phát Diệm, cần nhiều dây lắm. Đồng chí Tước là một chiến sĩ xuất sắc trong công tác "tiếp liệu" ấy. Đồng chí vào tận khu chợ Cháy cắt dây, hai chuyến lớn. Địch phục kích cũng cứ không chịu bỏ dây lại.

Đánh lớn, đánh mạnh hơn. Thành phần tổ chức các đơn vị khác hẳn trước. Quân điện thoại lúc này chiếm đa số, vì mắc những đường đến ba mươi cây số, việc bảo vệ đòi hỏi nhiều hy sinh.

Trong trận càn Hải Âu, ta đặt đến ba trăm cây số dây. Nhưng cũng trong trận này, đơn vị bị một cú đau đớn. Vì thiếu cảnh giác, cơ quan thông tin bị bom.

Nhưng Đông - Xuân 1954 đã đến. Trận Hoàng Đan, đồng chí Xuân quấn dây quanh mình vượt sông Đáy; vô tuyến điện phát hiện địch, cất vó được cả một trung đoàn ngụy binh.

Thông tin được tuyên dương là đảm bảo từ đầu trận đến cuối!

Gió chiến thắng Điện Biên thổi to. Tất cả chuyển đạt viên chuyển hết sang làm điện thoại. Một đêm dỡ hơn hai trăm cây số dây. Chính trị viên cũng gánh dây, cấp dưỡng cũng gánh dây, mọi người quyết tâm không chuyển xong dây, không ăn cơm. Tiến mau lên, bao vây Hưng Yên!

Bộ binh thấy gánh dây, nhường cho đi trước, bảo là thông tin làm giảm thương vong và tăng thắng lợi!

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Báo cáo, liên lạc vững” – NXB QĐND)