Cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn

Đặng Minh Tri

- Báo cáo, Xưởng trưởng có điện thoại của Thủ trưởng Nhứt.

- A lô! Anh Nhứt hả. Em Tri đây.

- Này Tri, 11 giờ trưa nay, mình xuống làm việc chỉ riêng một mình cậu thôi.

- Anh có thể cho biết nội dung để em chuẩn bị.

- Không thể nói trên điện thoại. Vậy nhé!

Với sự nhạy cảm về các sự kiện chính trị mà đi đôi là các chiến dịch, tôi liên hệ ngay: bọn Pôn Pốt ngày càng gây tội ác trắng trợn với nhân dân Việt Nam và Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Cam-pu-chia. Vậy chắc chắn cuộc chiến đấu vẫn còn tiếp diễn để giúp nhân dân Cam-pu-chia thoát khỏi nạn diệt chủng.

Gặp tôi, anh Nhứt vào đề ngay nhưng có ý thăm dò: Nếu địch đánh phá Đài Viễn liên Nha Trang thì sao?

Tôi trả lời: Đài Nha Trang có bốn hướng liên lạc, phải xem mất hướng nào? Tốt nhất sử dụng đường vu hồi: Đà Lạt - Cam Ranh - Quy Nhơn.

Anh Nhứt lại tiếp: Tại sao Mỹ lại trang bị máy tiếp sức 24 đường cho các đài? Có thể thay thế cho viễn liên được không?

Với sự nhạy cảm trên, tôi chộp hỏi lại anh Nhứt: Có phải Bộ tư lệnh giao cho Lữ đoàn thiết lập trung tâm thông tin để phục vụ cho chiến dịch giải phóng Cam-pu-chia không?

Với sự trung thực sẵn có, anh Nhứt vặn lại: Tại sao cậu biết? Ai nói cho cậu biết?

Tôi cười đáp lại: Vậy là anh thú nhận rồi. Anh đừng giấu tôi vì tôi đã hai lần được cùng với anh Chánh thiết kế và Nhà máy M1 của anh đã lắp đặt trung tâm thông tin cho chiến dịch Mậu Thân và Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Như vậy là anh Nhứt và tôi nhanh chóng thống nhất dùng máy tiếp sức 24 đường AN/TRC-24 của Mỹ để lắp đặt lên 4 xe thành trung tâm thông tin cơ động có thể nối dài cự ly liên lạc theo yêu cầu của chiến dịch.

Anh Nhứt giao cho X10 tự thiết kế lắp đặt hoàn chỉnh 4 xe thông tin với 4 bộ thu phát cùng tải ba có thể chuyển tiếp được đặt trong thùng có máy lạnh đi kèm. Ngoài ra có 3 máy phát điện 5kW việc thiết kế lắp đặt trung tâm thông tin bằng máy tiếp sức 24 đường - là mơ ước lớn nhất, thỏa mãn nhất của một kỹ sư vô tuyến điện như tôi.

Thật vậy, trong kháng chiến chống Mỹ liên lạc bằng thoại chủ yếu dựa vào đường dây vừa khó cơ động vừa hạn chế đường truyền vừa khó bảo đảm thông tin liên lạc và gây khó khăn rất lớn cho chỉ huy, cho cả bộ đội thông tin. Chỉ riêng việc bảo vệ đường dây do địch đánh phá đã làm cho nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh.

Dùng máy tiếp sức 24 đường đặt trên xe vừa có tính cơ động cao, vừa thỏa mãn yêu cầu thông tin cho chỉ huy và có thể kéo dài cự ly thông tin, theo yêu cầu của chiến dịch.

Trước mắt, X10 phải thực hiện 2 nhiệm vụ nặng nề cho chiến dịch:

1. Sửa chữa và nâng cao chất lượng toàn tuyến viễn liên từ Sài Gòn đi Phú Bài và Sài Gòn đi Phú Quốc - một cánh của chiến dịch.

2. Lắp đặt 3 xe thông tin cho chiến dịch.

Để thực hiện nhiệm vụ sửa chữa và nâng cao chất lượng toàn tuyến viễn liên, chúng tôi phải dốc toàn bộ lực lượng cán bộ kỹ thuật, thiết bị đo lường, vật tư để tổ chức thành 4 đoàn: 2 đoàn ra Bắc, 1 đoàn tại Sài Gòn và 1 đoàn đi vào Rạch Giá.

Tôi lần lượt ra Đà Nẵng và đi Phú Quốc sau cùng.

Từ Phú Quốc về tôi được anh Nhứt báo còn đúng một tháng phải giao 4 xe. Tuy vậy trước đó 10 ngày tôi đã điều đoàn đồng chí Cước - Trưởng xưởng viễn thông về trước để lo nhận máy và tổ chức sửa chữa.

Ngay buổi sáng về đến X10, tôi xuống ngay Xưởng viễn thông thì gặp hai anh Phúc và Thanh đang sửa máy AN/TRC-24 tại hành lang. Anh Phúc cho biết đã sửa được 1 bộ AN/TRC-24 để làm máy mẫu.

Tôi hỏi anh Phúc: Anh đã được học sửa chữa máy AN/TRC-24 chưa?

Anh Phúc cho biết: Trước khi chuyển qua viễn liên anh đã học sửa chữa máy AN/TRC-24 nhưng nay đã lâu quên nhiều. Tôi mừng vì có người biết sửa chữa máy AN/TRC-24 nhưng 20 ngày sửa chữa được 1 máy thì quá chậm, không có máy để lắp lên xe.

Tôi sang xưởng cơ điện gấp, thấy anh em đang tụ tập đánh tiến lên. Tôi gắt hỏi anh Trí xưởng trưởng: "Vì sao giờ này các đồng chí không sửa chữa máy phát điện?". Anh Trí chống chế: "Toàn là máy xăng lại là máy của Mỹ nên anh em không dám sửa, chờ anh Hậu đi Phú Quốc về".

Anh Hậu nói: "Anh em ta ai cũng học máy xăng của Liên Xô, Trung Quốc, máy Mỹ cũng vậy thôi, có làm mới biết ai dạy cho?"

Tôi sang phòng anh Lê Thành Tây, người có thâm niên cao nhất của Xưởng X10 có trình độ cơ khí 5/7. Tôi với anh Tây có 5 năm ở chiến trường Quân khu 5. Tôi xin anh Tây về để thành lập phân xưởng cơ khí nhưng anh Trí cứ lần lữa mãi không thành lập.

Tôi vào đề ngay: "Có việc mới cho anh đây và cũng vô cùng cấp bách, anh chịu trách nhiệm lắp đặt 4 xe thông tin. Mỗi xe có một thùng máy gồm 4 bộ AN/TRC-24, hai máy lạnh và phải có chỗ cho hai nhân viên trực. Theo xe có một rơ-moóc chở 3 máy phát điện 5kW. Thời gian hoàn thành chỉ trong một tháng. Việc trên giao cho anh chịu trách nhiệm".

Anh Tây đáp: "Còn có anh Trí kỹ sư cơ điện và anh em ở xưởng".

Tôi trả lời: "Chỉ một mình anh. Người phụ, phương tiện, vật tư do anh chọn và chỉ huy làm".

Anh ngần ngừ rồi nói thẳng: "Được, một mình tôi tự đo, tự vẽ, tự chỉ huy anh em làm. Khó ở chiếc đầu, chiếc sẽ dễ, còn chờ thiết kế, duyệt, bàn cãi, người khác chỉ huy sẽ không kịp".

Tôi đồng ý và góp ý thêm: "Các khung bắt chặt máy vào thùng phải có đệm cao su để chống sóc, chống rung. Khung cho máy lạnh giao cho phân xưởng lạnh làm luôn. Riêng ăngten được lắp đặt ngoài thùng xe để tháo, lắp cho nhanh. Anh Chơn sẽ bàn trực tiếp với anh. Ngay sáng nay anh vẽ sơ đồ bố trí máy lên hai thùng xe và chiếc rơ-moóc đặt trước nhà Ban chỉ huy để sáng sớm mai giao cho tôi".

Tôi quay về phân xưởng ăngten để gặp Chơn và nói:

- Chọn cho tôi 12 bộ ăngten AN/TRC-24 đầy đủ ăngten, mặt phản xạ, dây phiđơ dây níu cọc níu. Anh cùng với anh Tây nghiên cứu lắp đặt ăngten bên ngoài thùng máy sao cho lắp lên phải nhanh mà tháo cũng phải nhanh. Anh chịu trách nhiệm huấn luyện dựng ăngten thật nhanh và an toàn. Anh giúp anh Tây chạy dây điện, cáp, v.v… trong thùng xe sao cho an toàn và chống nhiễu tốt nhất là chạy dây trong ống sắt, nhớ làm cọc đất cho thùng máy.

Bố trí công việc tạm ổn nhưng biện pháp nào sửa chữa cho nhanh để đủ máy lắp đặt lên xe? Câu hỏi cứ lởn vởn trong đầu tôi. Trằn trọc đến nửa đêm tôi mới tìm ra giải pháp.

Sáng hôm sau, tôi triệu tập cấp ủy mở rộng đến cán bộ phụ trách hai xưởng, tổ kỹ thuật và anh Tây.

Tôi vào đề ngay: Nhiệm vụ sửa chữa nâng cao chất lượng toàn tuyến đã hoàn thành nhanh gọn và chất lượng.

Nhiệm vụ lắp đặt 4 xe thông tin bằng máy AN/TRC-24 chỉ còn một tháng nữa phải hoàn thành, nhưng hiện tại chỉ mới sửa chữa được một bộ AN/TRC-24 để làm máy mẫu, 10 ngày mà chữa được 1 bộ là quá chậm. Máy phát điện, máy lạnh chưa sửa chữa được bộ nào, như vậy khó có thể hoàn thành nhiệm vụ.

Anh Cước - Xưởng trưởng viễn thông chen ngang nói: Tụi tôi đã cố gắng hết khả năng, chúng ta không có nhân viên cho sửa chữa máy này, công việc nào anh giao cũng khó có thể vừa lòng anh.

Tôi bình tĩnh trả lời: Tôi chỉ đề cập trung thực tình hình thôi. Lúc này không phải là lúc đổ trách nhiệm cho nhau mà vấn đề chính là tìm giải pháp nào để có đủ máy lắp đặt lên xe.

Để khắc phục tình hình trên, tôi đề nghị các giải pháp sau:

- Trước mắt tạm dừng việc sửa chữa từng máy vì ta chưa đủ nhân viên sửa chữa mà có sửa chữa cũng không đủ máy cho việc lắp đặt lên xe.

Anh em nhìn tôi rì rầm trao đổi: Không sửa thì sao có máy lắp đặt lên xe.

Không tranh cãi, tôi nói tiếp: Riêng xưởng viễn thông, rút từng khối máy ra dùng chổi lông và giẻ lau vệ sinh cho sạch bụi và mốc, nếu mốc nhiều thì dùng axêtôn rửa sạch rồi tẩm lại bằng êbôxy. Rút tất cả các đèn điện tử ra rồi dùng máy thử đèn kiểm tra chỉ tiêu đèn, đèn nào đạt chỉ tiêu thì cắm vào, đèn nào không đạt chỉ tiêu thì loại bỏ. Sáng mai đem tất cả khối máy ra phơi nắng cho đến 10 - 11 giờ sau đó đem vào để nguội rồi mới cho vào thùng máy.

Xưởng cơ điện cũng vậy: Tháo phần nổ ra riêng xả nhớt cũ thay nhớt mới, dùng xăng, hoặc xăng công nghiệp rửa sạch như mới, phần điện cũng được phơi sấy vệ sinh hoặc tẩm êbôxy khi cần thay mỡ các ổ bi.

Tôi nhắc lại: vệ sinh như mới, các thùng máy cũng được sơn lại như mới.

Bây giờ mới đến công việc chính. Đó là lắp các khối vào và chỉ thực hiện công việc kiểm tra, điều chỉnh theo chỉ tiêu máy, công việc này có thể huấn luyện nhanh, đào tạo nhanh để có nhiều người làm. Tất nhiên phải chọn người có kinh nghiệm.

Khối nào không đạt thì bỏ ra sửa chữa sau, lắp khối khác vào tiếp tục kiểm tra và điều chỉnh để có khối tốt, máy tốt. Riêng máy phát điện phải qua thử tải đạt công suất 3,5kW trở lên.

Với cách làm trên chúng ta đưa vào số nhiều khối để chọn, lựa nhanh ra số khối tốt, máy tốt cần thiết cho việc lắp đặt lên xe. Việc làm trên cũng khắc phục thiếu nhân viên sửa chữa nhưng có thể đào tạo nhanh nhiều người biết kiểm tra và điều chỉnh. Việc vệ sinh như trên đã loại bỏ đèn hư, đèn kém chất lượng, loại bỏ ẩm mốc những nhân tố làm giảm chất lượng máy khó có thể phát hiện.

Giải pháp sửa chữa do tôi đưa ra đã được cấp ủy nhất trí biểu quyết. Cuộc họp còn chấp nhận làm thêm ngoài giờ từ 19 giờ đến 24 giờ và tổ chức việc ăn đêm cho anh em.

Tôi phân công tổ kỹ thuật thay mặt Ban chỉ huy đôn đốc, nắm tình hình sửa chữa để báo cáo giao ban mỗi buổi sáng, thu thập và hoàn chỉnh hồ sơ kỹ thuật máy và xe, chức bàn giao xe cho Lữ đoàn.

Lữ đoàn còn có yêu cầu X10 cung cấp 4 cán bộ kỹ thuật là đảng viên để làm trạm trưởng các đài.

Đến ngày thứ 36 thì chúng tôi bàn giao đủ 6 xe cho Lữ đoàn.

Từ lúc đầu bỡ ngỡ với nhiệm vụ và thiết bị, chúng tôi đã dám nghĩ, dám làm vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ lắp đặt 6 xe thông tin để vừa là trung tâm thông tin, vừa có thể chuyển tiếp để kéo dài cự ly thông tin cho chiến dịch.

Ngày 1-4-2007

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”)