Xưởng Sản xuất Máy thông tin vô tuyến điện

Vũ Văn Xuân

Một trong hai công trình chào mừng 61 năm ngày thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, 60 năm ngày Quốc khánh mùng 2 tháng 9 được Bộ Quốc phòng gắn biển, đó là công trình "Xưởng Sản xuất máy thông tin vô tuyến điện" của Nhà máy Thông tin M1, là niềm tự hào của cán bộ, công nhân viên Nhà máy trong thời kỳ đổi mới. Việc hoàn thành xuất sắc một công trình có ý nghĩa chiến lược đã một lần nữa khẳng định truyền thống "Quyết tâm làm tròn nhiệm vụ" mà Bác Hồ kính yêu đã tuyên dương Nhà máy.

Nhân kỷ niệm 60 năm thành lập Nhà máy, là một người có tham gia thiết kế, lắp đặt công trình, tôi xin tóm tắt kể lại cố gắng nỗ lực của bộ phận cán bộ, công nhân viên Phòng Kỹ thuật và Phân xưởng Cơ khí chế tạo. Để đảm bảo kịp thời tiến độ chung của công trình, trong điều kiện thiếu thốn kinh phí, nhiều hạng mục công trình lẽ ra phải nhập ngoại thì nay nhà máy tự thiết kế và chế tạo. Những hạng mục này thật ra là vượt quá khả năng của Nhà máy về trình độ công nghệ và thiết kế, bởi Nhà máy M1 là nhà máy sửa chữa sản xuất khí tài thông tin liên lạc chứ không phải là nhà máy cơ khí. Thế nhưng trong một thời gian ngắn, nhiều trang thiết bị được chế tạo và lắp đặt ở đây. Ví dụ: thiết bị bàn quay, thiết bị nâng hàng, tủ luyện máy, hệ thống chiếu sáng, hệ thống khí nén... Được sự lãnh đạo sâu sát tỉ mỉ của Đảng ủy, Ban Giám đốc, nên Phòng Kỹ thuật đã không kể ngày đêm vừa thiết kế, vừa thông qua thiết kế, vừa chế tạo, lắp đặt. Có thể nói trong những ngày này, tại Nhà máy lúc nào cũng tấp nập như một công trường. Ngay từ lúc được giao nhiệm vụ, anh chị em Phòng Kỹ thuật xác định quyết tâm ai vào việc đó. Những phương án thiết kế lần lượt được đưa ra để đồng chí Giám đốc duyệt và góp ý kiến. Sau nhiều lần chọn lọc và điều chỉnh, cuối cùng các phương án tối ưu được chọn. Cần nhấn mạnh rằng đây là khâu quyết định bởi thời gian rất ngắn, chỉ trong vòng 6 tháng, vừa thiết kế vừa thi công, nên nếu một thiết kế công trình hạng mục nào sai đều có thể dẫn đến chậm tiến độ của toàn bộ công trình, ảnh hưởng đến Nhà máy và thiệt hại về kinh tế. Người xưa có câu: "cái khó bó cái khôn". Nhưng tại Nhà máy M1 từ trước đến nay, mỗi khi gặp cái khó thì cái khôn lại xuất hiện. Giai đoạn này cũng vậy, trong khi kinh phí ít ỏi, thời gian bị khống chế cũng ít ỏi, song vì có tinh thần tập cao nên trong thiết kế mỗi kỹ sư, trung cấp, công nhân đều tham gia sôi nổi. Có lúc sự tranh luận diễn ra khá gay gắt, nhưng cuối cùng đều chọn được phương án thống nhất. Ví dụ khi chọn phương án thiết kế thang nâng hàng nên chọn phương án nâng buồng thang bằng tời kéo một chiều hay dùng đối trọng hai chiều? Đồng chí Thảo - Phó phòng đã trăn trở và cùng nhân viên của mình đi thị sát thực tế thị trường và các đơn vị bạn để thu thập các thông tin kỹ thuật và khả năng cung cấp vật tư.

Cuối cùng một phương án phù hợp được lựa chọn, đó là phương án đối trọng hai chiều. Với phương án này tiết kiệm cho kinh phí thiết kế chế tạo thang nâng hàng được giảm đi 4 lần mà chất lượng lại được cấp trên và chuyên gia khen ngợi. Với công trình "bàn quay" là một trang bị khó đòi hỏi kỹ thuật cao. Đó là băng chuyền chạy trên mặt nghiêng 20 độ và phải cua gấp với bán kính đường ray nhỏ hơn 200 ly. Băng chuyền lại phải chạy với vận tốc phù hợp với các loại bảng mạch khác nhau. Các bảng mạch phải được tháo lắp vào băng chuyền một cách dễ dàng. Bàn quay có chiều dài tới 12m, rộng 2,5m nên phải thiết kế thành từng mô-đun để có thể tháo rời vận chuyển, lắp đặt trên tầng 2. Thật là khó, vì kinh phí hạn hẹp, giá chào hàng của thiết bị này gần 500 triệu mà Nhà máy cho phép chỉ chi dưới 100 triệu. Nhưng do chọn phương án thiết kế đúng và sự nỗ lực phấn đấu khắc phục khó khăn của anh em cán bộ, công nhân nên công trình bàn quay đã hoàn thành. Nghĩ lại thật tự hào, bởi quá trình chế tạo thiết bị này có quá nhiều gay go, có lúc tưởng như thất bại, khi thì xích tải không thẳng do quá dài lại phải kéo 12 xe vận chuyển bảng mạch nên có xu hướng gồng lên tuột khỏi nhông xích. Có lúc do phải cua gấp nên các bánh xe tuột khỏi đường ray. Một số người đã có ý nản lòng, nhưng rồi tất cả các nguyên nhân đã được tìm ra. Đó là do việc chế tạo bằng thủ công thiếu độ chính xác. Lúc này tập thể cán bộ, công nhân lại chụm đầu bàn bạc tìm biện pháp khắc phục, gia công, lắp đặt, chạy thử, cứ như vậy và trước một ngày công trình đã hoàn thành đúng hẹn. Phương án chọn đã đúng, tinh thần quyết tâm của anh em lại càng cao, nên đã thành công mỹ mãn. Lại nói đến thiết bị tủ luyện, một công trình không kém phần quan trọng cũng đã được tổ chức thiết kế thi công trong một thời gian ngắn, không khí ở đây cũng sôi động. Đồng chí Đỗ Thị Thoa, trung cấp cơ khí được giao đảm nhận công trình này. Được sự hỗ trợ của anh chị em trong phòng và công nhân Phân xưởng Cơ khí nên công trình đã kịp thời hoàn thành với giá trị kinh tế hàng trăm triệu đồng. Ngoài ra các hệ thống khí nén, hút độc, hệ thống chiếu sáng, chống sét trong thời gian này cũng được cán bộ, công nhân phòng kỹ thuật thiết kế và chỉ đạo thi công nhịp nhàng, hoàn hảo. Tất cả mọi người đều thể hiện tính tự lực, tự cường rất cao, họ đã phát huy truyền thống anh hùng, tinh thần quyết tâm góp phần cùng Nhà máy hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Công trình đã được gắn biển "Công trình chào mừng 60 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam".

Từ sau công trình này, Nhà máy một lần nữa tự khẳng định mình bởi ngoài đảm bảo nhiệm vụ sửa chữa trang thiết bị thông tin, từ nay Nhà máy còn có khả năng thiết kế chế tạo và lắp đặt trang bị công nghệ mới, chuẩn bị cho thời kỳ phát triển rực rỡ của Nhà máy và vai trò của cơ khí trong Nhà máy Vô tuyến điện là không thể thiếu.

Đăng bởi Quang Hưng (nguồn “Ký ức Cựu chiến binh Thông tin liên lạc - Tập 2”)